درسنامه — عملیات ساخت، برپایی و نصب سازه ساختمان

خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۲-۱۰، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.

کلیات

•عملیاتِ ساخت، برپایی و نصبِ سازه — نظیرِ جوشکاری، برشکاری و پیچ‌ومهره‌کاریِ سازه‌یِ فولادی، و همچنین قالب‌بندی، میلگردگذاری و بتن‌ریزی در سازه‌یِ بتنی — باید توسطِ اشخاصِ دارایِ صلاحیت انجام شود.

اجرایِ سازه‌یِ فولادی

•ساخت، برپایی و نصبِ سازه‌یِ فولادی باید طبقِ مبحثِ دهم (طرح و اجرایِ ساختمان‌هایِ فولادی) انجام شود؛ در برپاییِ صنعتی، مبحثِ یازدهم (طرح و اجرایِ صنعتیِ ساختمان‌ها) نیز رعایت شود. پیش از جدا کردنِ نگه‌دارنده‌ها، باید حداقلِ تعیین‌شده در نقشه‌ها برایِ جوشکاری یا پیچ‌ومهره انجام شده باشد؛ عضوِ زیرینِ سازه باید صددرصد متصل شود پیش از نصبِ عضوِ رویین.

•ستون‌هایِ نصب‌شده باید با تیرهایِ واسط و عناصرِ مهارکننده‌یِ جانبی مهار شوند؛ هیچ ستونی نباید پیش از ایجادِ اتصال با ستون‌هایِ مجاور و تأمینِ پایداری، رها شود. برایِ بالا بردنِ تیرآهن باید از کابل‌هایِ فولادی و طناب‌هایِ مخصوص استفاده شود؛ استفاده از زنجیر برایِ بستن و حملِ تیرآهن ممنوع است.

•در شرایطِ نامساعدِ جوی (باد، طوفان، بارندگی) یا روشناییِ ناکافی، باید از ادامه‌یِ کار بر رویِ اسکلتِ فولادی خودداری شود؛ قطعاتِ فولادی نباید هنگامِ نصب آغشته به برف/یخ/موادِ لغزنده باشند.

•کارگران در عملیاتِ برپاییِ فولادی باید طبقِ فصلِ ۱۲-۴ مجهز به کلاه/کفش/پیکربند/طناب مهار/عینک/دستکش باشند و هنگامِ کار در ارتفاع همواره دارایِ نقطه‌یِ اتصال باشند؛ کارگرانی که سطحِ قطعات را با موادِ شیمیایی یا ماسه‌پاشی تمیز می‌کنند، باید ماسکِ تنفسی داشته باشند. محوطه‌یِ زیر و اطرافِ کار باید محصور شود.

•قطعاتِ فولادیِ مرکبِ موردِنظر برایِ نصب در ارتفاعِ زیاد باید تا حدِ امکان رویِ زمین مونتاژ شود یا در کارخانه پیش‌نصب شود. تخلیه‌یِ آهن‌آلات از تریلر/کامیون باید با جرثقیل یا وسایلِ بالابر انجام شود؛ استفاده از آچارِ اف یا تکانِ کامیونت برایِ این منظور ممنوع است، و بالا کشیدنِ اجسامِ سنگین به‌صورتِ دستی با طناب/کابل نیز ممنوع است.

اجرایِ سازه‌یِ بتنی

•طراحی و ساختِ کلیه‌یِ اجزایِ قالب‌ها (پایه‌ها، شمع‌ها، پانل‌ها) باید توسطِ شخصِ دارایِ صلاحیت انجام شود؛ ضریبِ اطمینانِ این اجزا باید حداقل ۲٫۵ نسبت به بارهایِ وارد باشد. قالبِ بتن باید قبل از بتن‌ریزی توسطِ شخصِ دارایِ صلاحیت بازدید شود تا از ایستاییِ کلیه‌یِ اجزا اطمینان حاصل شود.

•موقعِ برداشتنِ قالبِ بتن، باید از کسبِ مقاومتِ بتن بر اساسِ ضوابطِ مبحثِ نهم (طرح و اجرایِ ساختمان‌هایِ بتن‌آرمه) اطمینان حاصل شود؛ در بازکردن و نگهداریِ قالب‌ها باید از خطرِ سقوط/لغزش/واژگونیِ قالب‌ها پیش‌گیری شود.

•کارگرانِ شاغل در ساختن، حمل و ریختنِ بتن باید طبقِ فصلِ ۱۲-۴ به کفش، کلاه، عینک و دستکشِ حفاظتی مجهز باشند؛ کارگرانِ در ارتفاع که به بستنِ میلگرد/قالب‌بندی/بتن‌ریزی می‌پردازند، باید پیکربند و طنابِ مهار داشته باشند و موانعی برایِ جلوگیری از سقوطِ ابزار نصب شود.

•کارگرانی که به‌طورِ مداوم با سیمان کار می‌کنند و در اندود/بتن‌پاشی (شاتکریت)/چکشی کردنِ بتن فعالیت دارند، باید به دستکش، عینک و ماسکِ تنفسیِ حفاظتی مجهز باشند. میخ‌هایِ موجود در قالب‌هایِ چوبی باید بلافاصله بعد از باز شدنِ قالب، فرو کوبیده یا بیرون کشیده شود. دستگاهِ بتن‌ساز باید مجهز به ضامن باشد تا در تمیزکاری از به‌کارافتادنِ اتفاقی جلوگیری شود.

جدولِ مرورِ سریع

مرجعِ اصلیِ اجرایِ سازه‌یِ فولادیمبحثِ دهم؛ در برپاییِ صنعتی، همراه با مبحثِ یازدهم

مرجعِ کسبِ مقاومتِ بتن پیش از بازکردنِ قالبضوابطِ مبحثِ نهم (طرح و اجرایِ ساختمان‌هایِ بتن‌آرمه)

قاعده‌یِ اتصالِ اعضایِ فولادی حینِ نصبعضوِ زیرین باید صددرصد پیچ‌ومهره/جوش شود پیش از نصبِ عضوِ بالایی

روشِ ممنوعِ بستنِ تیرآهن برایِ بالا بردناستفاده از زنجیر ممنوع؛ کابلِ فولادی/طنابِ مخصوص الزامی

ضریبِ اطمینانِ اجزایِ قالبِ بتنحداقل ۲٫۵ نسبت به بارهایِ وارد

روشِ ممنوعِ تخلیه‌یِ آهن‌آلات از کامیونآچارِ اف یا تکان‌دادنِ کامیونت ممنوع؛ جرثقیل/بالابر الزامی

برو به آزمونِ همین فصل