مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۳ — طرح و اجرایِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان‌ها (سریِ دوم)‹محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی‹درسنامه
مبحث ۱۳ — طرح و اجرایِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان‌ها (سریِ دوم)
درسنامه — محتوای نقشه‌ها و مدارک فنی طرح تأسیسات برقی
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۳-۱۱، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
چهارچوبِ کلیِ نقشه‌ها (پ ۸-۱)
•طبقِ پ ۱-۱-۸، برایِ دریافتِ مجوز و متعاقبِ آن اجرایِ تأسیساتِ برقیِ هر ساختمان، لازم است نقشه‌هایِ سیستم‌هایِ موردِ نیازِ تأسیساتِ برقی همراه با مدارکِ فنیِ دیگر، به تعدادِ لازم و حاویِ اجزا/اطلاعات/توضیحاتِ کافی، برایِ تصویب به مراجعِ ذی‌ربط تحویل شود.
•طبقِ پ ۲-۱-۸، نقشه‌هایِ طراحی‌شده برایِ تأسیساتِ برق باید محلِ فیزیکیِ لوازم/تجهیزات/مدارهایِ تغذیه‌یِ سیستم‌ها را، در زمینه‌ای از نقشه‌هایِ معماریِ ساختمان، پیاده نشان دهند؛ ابعاد و مقیاسِ نقشه‌ها باید مناسبِ سیستمِ تأسیساتِ برقی و نقشه‌یِ معماریِ انتخاب‌شده باشد تا خواندنِ اطلاعاتِ تأسیساتِ برق آسان باشد.
•طبقِ پ ۳-۱-۸، نقشه‌ها و نمودارها باید خوانا و واضح باشند و طوری تهیه شده باشند که بینِ خطوط/اجزا/نوشته‌هایِ مربوط به تأسیسات و زمینه، هیچ‌گونه ابهامی وجود نداشته باشد.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ پ ۶-۱-۸، برایِ خواناییِ نقشه‌ها، ذکرِ اندازه‌ها و سایرِ یادداشت‌هایِ مربوط به معماری و نکاتِ اجراییِ مختصِ کارهایِ ساختمانی رویِ نقشه‌هایِ زمینه لازم نیست، اما مقیاسِ نقشه حتماً باید ذکر شود.
نشانه‌هایِ ترسیمی، و جایگاهِ نمودارهایِ بدونِ زمینه
•طبقِ پ ۴-۱-۸، برایِ نمایشِ اجزایِ تجهیزات و لوازمِ تأسیساتِ برقی در نقشه‌ها و نمودارها، باید از نشانه‌هایِ ترسیمیِ استاندارد یا مناسب/مرسوم استفاده شود؛ طبقِ تبصره‌یِ همین ردیف، می‌توان به استانداردهایِ IEC 60617، IEC 60598، یا نشریه‌هایِ شماره‌ی ۱-۱۱۰ و ۲-۱۱۰ سازمانِ مدیریت و برنامه‌ریزیِ کشور (جلدِ اول: تأسیساتِ برقیِ فشارضعیف/فشارمتوسط؛ جلدِ دوم: تأسیساتِ برقیِ جریانِ ضعیف) مراجعه کرد.
•طبقِ پ ۵-۱-۸، نمودارها (دیاگرام‌ها)، اجزایِ توضیحی، نمودارهایِ بالارو/پایین‌رو (رایزر دیاگرام)، طرح‌واره‌ها، جداول، علائم و نشانه‌هایِ ترسیمی، و لیستِ نقشه‌ها که احتیاج به زمینه‌یِ نقشه‌یِ معماری ندارند، حتی‌الامکان باید رویِ نقشه‌هایِ مجزا یا، در صورتِ وجودِ حاشیه‌یِ خالی در پلان‌ها، در همان حواشی ترسیم شوند.
•طبقِ پ ۷-۱-۸، در صورتِ احتیاج، برایِ توضیحِ بعضی از اجزایِ مربوط به تأسیسات باید از نقشه‌هایِ مقاطع، نماها و غیره، یا بخشی از آن‌ها، استفاده شود.
•طبقِ پ ۹-۱-۸، در انتخابِ محل و نحوه‌یِ نصبِ کلیه‌یِ تجهیزات، مسیرِ همه‌یِ مدارها و غیره، باید به ملاحظات و نقشه‌هایِ معماری/ساختمان توجه شود و از طریقِ کسبِ نظرِ مسئولان و طراحانِ مربوطه، هماهنگیِ لازم بینِ تخصص‌ها و رشته‌هایِ مرتبط با طرح به‌عمل آید.
محتوایِ لازمِ نقشه‌ها: ارتباطِ چراغ-کلید، و اطلاعاتِ بدونِ ابهام
•طبقِ تبصره‌یِ ۱ از پ ۱-۲-۸، اگر از نظرِ تشخیصِ ارتباطِ یک چراغ با کلیدِ فرمانِ آن احتمالِ بروزِ سوءِتفاهم وجود داشته باشد، باید با استفاده از نوعی علامت این ارتباط مشخص شود.
•طبقِ تبصره‌یِ ۲ از پ ۱-۲-۸، چنانچه تأسیساتِ برقیِ ساختمان از انواعِ سیستم‌هایِ مختلف تشکیل شده باشد و امکانِ بروزِ سوءِتفاهم در خوانشِ نقشه‌ها وجود داشته باشد، سیستم‌هایِ موجود باید به دو یا چند گروه تفکیک و بر رویِ دو یا چند سریِ نقشه‌یِ زمینه منعکس و ارائه شوند.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ پ ۲-۲-۸، اطلاعاتِ موردِ نیازِ سیستم‌هایِ تأسیساتِ برق باید به‌نحوی در نقشه‌ها منعکس شوند که هیچ ابهامی از نظرِ اجرا نداشته باشد، از جمله: نوع/توان‌مصرفی/سایرِ مشخصاتِ لازمِ وسایل و ارتفاعِ نصبِ آن‌ها؛ روکار یا توکاربودنِ اجزا؛ و محل/نوعِ تابلوهایِ برق (روکار، توکار، دیواری، ایستاده).
جزئیاتِ تابلوها به‌صورتِ نمودارِ تک‌خطی
•طبقِ پ ۱-۲-۲-۸، جزئیاتِ تابلوهایِ برق باید به‌صورتِ نمودارِ تک‌خطی (دیاگرام) باشد و شاملِ این اطلاعات گردد: (الف) مشخصاتِ اصلیِ وسایلِ قطع‌ووصل/حفاظتیِ تابلو برایِ مدارهایِ ورودی/خروجی (نوع، جریانِ نامی، قدرتِ قطع)؛ (ب) نوع، تعدادِ رشته‌ها و سطحِ مقطعِ مدارهایِ خروجی با ذکرِ تجهیزاتِ تغذیه‌شونده و توانِ مصرفیِ آن‌ها.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ بندِ (پ) از پ ۱-۲-۲-۸، نمودارِ تک‌خطیِ تابلو باید توانِ کلِ نصب‌شده (بارِ متصل به تابلو) و حداکثر درخواستِ نیرویِ برقِ تابلو (دیماندِ تابلو) را به وات یا کیلووات نشان دهد؛ طبقِ بندِ (ت)، جریانِ نامی/نوع/سایرِ مشخصاتِ لوازمِ جانبیِ تابلو (وسایلِ اندازه‌گیری، نشانگر، فرمان) نیز باید ذکر شود.
•طبقِ تبصره‌یِ پ ۱-۲-۲-۸ (تابلوهایِ شینه‌دار)، باید کلیه‌یِ اطلاعات و مشخصاتِ لازم برایِ انتخابِ صحیحِ شینه‌ها (اندازه، تعداد و غیره) با توجه به جریانِ مصرفیِ تابلو، نوعِ مصرف و توسعه‌یِ آینده، ذکر شود.
مسیر و مشخصاتِ مدارها، و ساده‌سازیِ آپارتمانیِ مشابه
•طبقِ پ ۱-۳-۲-۸، مدارهایِ نهایی و مدارهایی که تابلوها را به مصرف‌کننده‌ها/کلیدهایِ فرمان وصل می‌کنند، باید با ذکرِ نوع/مشخصاتِ مدار (کابل، سیم)، مجاریِ عبور (لوله، ترانکینگ)، نحوه‌یِ نصب (توکار، روکار)، تعدادِ رشته‌ها/سطحِ مقطع، محلِ جعبه‌تقسیم‌ها و ارتفاعِ نصبِ تجهیزات، رویِ نقشه ذکر شوند.
•طبقِ پ ۵-۳-۲-۸، اندازه، نوع و سایرِ مشخصاتِ فنیِ موردِ نیاز برایِ لوله‌ها، مجاریِ عبورِ مدارها (ترانکینگ و غیره)، سینی/نردبانِ کابل، و غلاف‌ها (اسلیو) باید رویِ نقشه ذکر شود.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ پ ۷-۳-۲-۸، در ساختمان‌هایِ کوچک یا ساختمان‌هایی که آپارتمان‌هایِ آن مشابه باشند و ابهامی از نظرِ تغذیه‌یِ تابلوهایِ نهاییِ آن‌ها وجود نداشته باشد، می‌توان به تهیه‌یِ نقشه‌یِ تأسیساتِ برقِ یک آپارتمان و نمودارِ بالارو (رایزر دیاگرام) اکتفا کرد.
محتوایِ مدارکِ فنی (پ ۸-۳)
•طبقِ پ ۸-۳، ارائه‌یِ مدارکِ فنیِ طرحِ تأسیساتِ برقی همراه با نقشه‌ها هنگامی لازم است که ذکرِ کلیه‌یِ اطلاعاتِ خواسته‌شده در نقشه مقدور یا مطلوب نباشد و مراجعِ ذی‌ربط آن‌ها را درخواست کرده باشند.
•این مدارک می‌تواند شامل کل یا بخشی از این موارد باشد: محاسباتِ فنیِ سیستم‌هایِ تأسیساتِ برق، برآوردِ درخواستِ نیرویِ برق (دیماند)، فرم‌هایِ درخواستیِ شرکتِ برق، مشخصاتِ فنیِ عمومی/اجرایی، مشخصاتِ فنیِ اجراییِ خصوصی، یادداشت‌هایِ عمومی، جزئیاتِ اجرایی، فهرستِ بها و برآوردِ هزینه، لیستِ تولیدکنندگانِ معتبر، و لیستِ مقررات/آیین‌نامه‌ها/استانداردهایِ موردِ نیاز (پ ۸-۳).
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ تبصره‌یِ پ ۸-۳، در پایانِ عملیاتِ اجراییِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان، مجری موظف است مدارکِ مربوط به آزمایش و راه‌اندازیِ سیستم‌ها، مدارک و مشخصاتِ فنیِ دستگاه/تجهیزات/سیستم‌ها، و همچنین نقشه‌هایِ کاملِ عین‌ساخت را تهیه و در اختیارِ بهره‌بردار یا نماینده‌یِ آن قرار دهد.
جدولِ مرورِ سریع
مرجعِ محتوایِ کاملِ نقشه‌ها/مدارکِ فنیپیوستِ شماره‌ی ۸ (پ ۸-۱ تا پ ۸-۳)
زمینه‌یِ نصبِ نقشه‌هایِ تأسیساتِ برقنقشه‌هایِ معماریِ ساختمان
اطلاعاتی که رویِ نقشه‌یِ زمینه لازم نیست ذکر شوداندازه‌ها/یادداشت‌هایِ معماری (اما مقیاس حتماً باید ذکر شود)
استانداردهایِ نشانه‌یِ ترسیمیِ پیشنهادیIEC 60617، IEC 60598، یا نشریه‌هایِ ۱-۱۱۰ و ۲-۱۱۰
محلِ ترسیمِ نمودارها/رایزر دیاگرام/جداول بدونِ نیاز به زمینهنقشه‌هایِ مجزا یا حواشیِ خالیِ پلان‌ها
نحوه‌یِ ارائه‌یِ جزئیاتِ تابلونمودارِ تک‌خطی
واحدِ ذکرِ توانِ نصب‌شده و دیماندِ تابلو رویِ نقشهوات یا کیلووات
ساده‌سازیِ مجازِ ساختمان‌هایِ آپارتمانیِ مشابهنقشه‌یِ یک آپارتمان + رایزر دیاگرام
زمانِ لزومِ ارائه‌یِ مدارکِ فنیوقتی ذکرِ کاملِ اطلاعات در نقشه مقدور/مطلوب نباشد یا مرجع درخواست کند
مدارکِ پایانِ کارِ مجریآزمایش/راه‌اندازی، مشخصاتِ فنیِ دستگاه‌ها، و نقشه‌هایِ عین‌ساخت
برو به آزمونِ همین فصل