مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۳ — طرح و اجرایِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان‌ها (سریِ دوم)‹منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)‹درسنامه
مبحث ۱۳ — طرح و اجرایِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان‌ها (سریِ دوم)
درسنامه — منابع تأمین نیروی برق (سرویس مشترک)
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۳-۵، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
جدولِ کاملِ ابعادِ اتاقِ ترانسفورماتور (جدولِ ۱۳-۵-۳-۳)
•اتاقِ کوچک (تا ظرفیتِ ۶۳۰ کیلوولت‌آمپر): طول ۴ متر، عرض ۳ متر، ارتفاعِ زیرزمینِ اتاق ۱٫۵ متر؛ حجمِ چاله‌یِ روغنِ ترانسفورماتورِ روغنی ۰٫۷ مترمکعب؛ حداقل سطحِ مقطعِ دریچه‌یِ مشبک در تهویه‌یِ طبیعی: خروجی ۱٫۲۵ مترمربع، ورودی ۱٫۱۳ مترمربع.
•اتاقِ بزرگ (ظرفیت‌هایِ ۶۳۰-۸۰۰-۱۰۰۰ کیلوولت‌آمپر): طول ۴٫۳ متر، عرض ۳٫۲ متر؛ حجمِ چاله‌یِ روغن ۱ مترمکعب؛ حداقل سطحِ مقطعِ دریچه‌یِ مشبک: خروجی ۲ مترمربع، ورودی ۱٫۸ مترمربع.
•اتاقِ خیلی‌بزرگ (ظرفیت‌هایِ ۱۲۵۰-۱۶۰۰ کیلوولت‌آمپر): طول ۴٫۵ متر، عرض ۳٫۵ متر؛ حجمِ چاله‌یِ روغن ۱٫۶ مترمکعب؛ حداقل سطحِ مقطعِ دریچه‌یِ مشبک: خروجی ۲٫۵ مترمربع، ورودی ۲٫۲۷ مترمربع.
نکته‌یِ کلیدی: برایِ هر سه اندازه‌یِ اتاق، ارتفاعِ درِ اتاق ۲٫۷ متر و عرضِ درِ اتاق ۲ متر است؛ ارتفاعِ اتاق با تهویه‌یِ مکانیکی برایِ هر سه اندازه ۳٫۴ متر است (جدولِ ۱۳-۵-۳-۳).
سایرِ زوج‌فاصله‌هایِ جدولِ ۱۳-۵-۳-۴-۲
•جبهه‌یِ جلو (عملیاتی) تا جبهه‌یِ جلوِ تابلویِ دیگر: حداقل ۱٫۲ متر؛ جبهه‌یِ جلو تا جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویس: حداقل ۱٫۲ متر.
•جبهه‌یِ جلو (عملیاتی) تا دیوار: حداقل ۱ متر؛ جبهه‌یِ جلو تا جبهه‌یِ پشتِ بسته: حداقل ۱ متر.
•جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویس تا جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویسِ تابلویِ دیگر: حداقل ۱ متر؛ جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویس تا دیوار: حداقل ۰٫۸ متر؛ جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویس تا جبهه‌یِ پشتِ بسته: حداقل ۰٫۸ متر.
جزئیاتِ اجراییِ اتاقِ ترانسفورماتور
•طبقِ بندِ (ح) از ردیفِ ۱۳-۵-۳-۳-۴، درِ ورودیِ اتاق باید آهنی و باز‌شونده به‌سمتِ خارج باشد؛ قفلِ در باید از نوعی باشد که حتی هنگامی‌که در قفل است، خروج از اتاق امکان‌پذیر باشد.
•طبقِ بندِ (س) از ردیفِ ۱۳-۵-۳-۳-۴، استفاده از گچ‌کاری یا سایرِ مصالح در نازک‌کاریِ سقفِ پُست که امکانِ سقوطِ اجسام و بروزِ اتصالی در ترانسفورماتور را در بر داشته باشد، ممنوع است.
•طبقِ بندِ (ش) از ردیفِ ۱۳-۵-۳-۳-۴، تیرآهن یا ناودانی‌هایِ ناقل و استقرارِ ترانسفورماتور باید دارایِ زوارهایِ هدایتِ چرخِ ترانسفورماتور بوده و متناسب با کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین ترانسفورماتورِ احتمالیِ اتاق انتخاب شوند.
•طبقِ بندِ (ض) از ردیفِ ۱۳-۵-۳-۳-۴، برایِ اتاق و زیرزمینِ ترانسفورماتور در ساختمانی که دارایِ سیستمِ اعلامِ حریق است، باید دتکتورِ اعلامِ حریقِ مناسب پیش‌بینی شود.
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۳-۳-۵، اگر محورِ طولیِ ترانسفورماتور مواسات با در باشد، بوشینگ‌هایِ فشارِمتوسط باید رو به داخلِ اتاق باشند؛ اگر محورِ طولی عمود بر در بوده و ترانسفورماتورِ روغنی دارایِ مخزنِ انبساطِ روغن باشد، روغن‌نما باید رو به درِ اتاق قرار گیرد.
جزئیاتِ اجراییِ اتاقِ تابلوها
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۳-۴-۱، برایِ نصبِ تجهیزات/تابلوهایِ فشارِمتوسط یک اتاق و برایِ فشارِضعیف اتاقِ دیگری باید پیش‌بینی و احداث شود؛ استفاده از یک اتاقِ مشترک فقط به‌شرطِ استفاده از تابلوهایِ تمام‌بسته و حفظِ فواصلِ مجاز امکان‌پذیر است.
•طبقِ بندِ (ت) از ردیفِ ۱۳-۵-۳-۴-۲، ابعادِ درهایِ اتاقِ تابلویِ برق باید برایِ حملِ تابلوها مناسب و از نوعِ ضدِحریق یا آهنی باشد؛ درها باید به‌سمتِ خارج باز شوند و قفلِ آن‌ها باید طوری باشد که خروج از اتاق حتی هنگامِ قفل‌بودن امکان‌پذیر باشد.
دو سطحِ باقی‌مانده‌یِ الکترودِ زمینِ انشعاب
•طبقِ بندِ (ب) از ردیفِ ۱۳-۵-۴-۱، برایِ مشترکِ با کنتورِ برق از ۳۲ آمپر بالاتر تا ۷۵ آمپرِ سه‌فاز (یا مجموعه‌هایِ چندمشترکی که جمعِ جریانِ نامیِ هرفاز پس از اعمالِ ضریبِ هم‌زمانی از ۷۵ آمپر تجاوز نکند)، از یک الکترودِ زمینِ ساده به عمقِ ۴ متر یا دو الکترودِ زمین به عمقِ ۲ متر و حداقل فاصله‌یِ ۴ متر از یکدیگر در زمینِ بکر استفاده می‌شود.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ بندِ (پ) از ردیفِ ۱۳-۵-۴-۱، برایِ مشترکِ با کنتورِ برقِ بیش از ۷۵ آمپرِ سه‌فاز، از یک اتصالِ زمینِ اساسی یا اتصالِ زمینِ مشابهِ پُستِ ترانسفورماتورِ تغذیه‌کننده‌یِ آن استفاده می‌شود.
آسانسورِ باتری‌دار و نیرویِ برقِ مرکزِ داده
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۵-۱-۱، در ساختمان‌هایِ مسکونیِ فاقدِ شرطِ ۲۱ متر (بندِ ث)، توصیه می‌شود آسانسور(ها) در صورتِ امکان مجهز به منبعِ تغذیه شاملِ مبدلِ جریان با باتریِ پشتیبان و شارژِ آن باشد تا هنگامِ قطعِ برق، آسانسور به نزدیک‌ترین طبقه هدایت و متوقف گردد؛ بازرسیِ دوره‌ایِ آن سیستم باید جزءِ برنامه‌یِ نگهداریِ ساختمان باشد.
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۵-۱-۲، در تأمینِ نیرویِ برقِ اضطراریِ مرکزِ داده، ضمنِ توجه به رده‌بندیِ آن (Tier)، موارد مرتبط در استانداردهایِ ANSI/TIA-942 و ANSI/BICSI-002 باید ملاکِ عمل قرار گیرد.
برآوردِ ظرفیتِ مولد و ملاحظاتِ نیروگاهِ برقِ اضطراری
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۵-۲، برآوردِ نیرویِ برقِ اضطراریِ موردِ نیاز باید بر اساسِ کلِ بارِ مصارفِ اضطراری، پس از اعمالِ ضرایبِ هم‌زمانی، و با در نظرگرفتنِ جریانِ راه‌اندازیِ مصارف، جریانِ هارمونیک‌ها و سایرِ ملاحظات انجام گیرد.
•طبقِ بندِ (ت) از ردیفِ ۱۳-۵-۵-۳، جنسِ لوله‌یِ اگزوز و انباره (صدا‌خفه‌کن)ِ مولد باید متناسب با مکانِ استقرار و کاربریِ ساختمان انتخاب شود؛ طبقِ تبصره‌یِ همان ردیف، استفاده از انباره‌یِ اگزوزِ مخصوصِ مناطقِ صنعتی (با دسیبلِ نویزِ بالا) در مناطقِ عمومی و مسکونی مجاز نیست.
•طبقِ بندِ (پ) از ردیفِ ۱۳-۵-۵-۳، فونداسیونِ نصبِ مولد باید مستقل از پیِ ساختمان بوده و مجهز به لرزه‌گیرهایِ مناسب با شرایطِ محلِ استقرار باشد.
قاعده‌یِ ممنوعیتِ تغذیه‌یِ هم‌زمانِ اعلامِ حریق با UPS
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ تبصره‌یِ ۳ از ردیفِ ۱۳-۵-۶-۲-۱، اگر سیستمِ اعلامِ حریق دارایِ منبعِ تغذیه‌یِ پشتیبانِ مستقل و مخصوصِ خود (باتری و شارژرِ آن) باشد، تغذیه‌یِ آن از برقِ بدونِ وقفه (UPS) مجاز نیست.
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۶-۲-۳، سیستم‌هایِ ایمنی باید دارایِ مدارِ مستقلِ تغذیه‌یِ مخصوص به خود باشند و هیچ انشعابی برایِ تغذیه‌یِ مدارهایِ غیرِایمنی از آن‌ها انجام نگرفته باشد.
•طبقِ ردیفِ ۱۳-۵-۶-۲-۴، برایِ پایداریِ کارکردِ مدارهایِ سیستم‌هایِ ایمنی و کابل‌هایِ تغذیه‌یِ آن‌ها به‌هنگامِ حریق، باید یکی از این روش‌ها به‌کار رود: جداکننده‌یِ مناسب در مسیرِ سیم‌کشی، کابلِ دارایِ نوارِ محافظِ فلزی، یا کابلِ مقاوم در برابرِ حریق.
جدولِ مرورِ سریع
ابعادِ اتاقِ کوچکِ ترانسفورماتور (تا ۶۳۰ کیلوولت‌آمپر)طول ۴ متر × عرض ۳ متر؛ چاله‌یِ روغن ۰٫۷ مترمکعب
ابعادِ اتاقِ بزرگِ ترانسفورماتور (۶۳۰-۱۰۰۰)طول ۴٫۳ متر × عرض ۳٫۲ متر؛ چاله‌یِ روغن ۱ مترمکعب
ابعادِ اتاقِ خیلی‌بزرگِ ترانسفورماتور (۱۲۵۰-۱۶۰۰)طول ۴٫۵ متر × عرض ۳٫۵ متر؛ چاله‌یِ روغن ۱٫۶ مترمکعب
ابعادِ درِ اتاقِ ترانسفورماتور (هر سه اندازه)ارتفاع ۲٫۷ متر، عرض ۲ متر
جبهه‌یِ جلو تا جبهه‌یِ جلویِ تابلویِ دیگرحداقل ۱٫۲ متر
جبهه‌یِ جلو تا دیوارحداقل ۱ متر
جبهه‌یِ پشتِ قابلِ‌سرویس تا دیوارحداقل ۰٫۸ متر
الکترودِ زمین برایِ مشترکِ ۳۲ تا ۷۵ آمپریک الکترودِ ۴ متری، یا دو الکترودِ ۲ متری با فاصله‌یِ ۴ متر
الکترودِ زمین برایِ مشترکِ بیش از ۷۵ آمپراتصالِ زمینِ اساسی (مشابهِ پُست)
قاعده‌یِ اعلامِ حریق با منبعِ پشتیبانِ مستقلتغذیه از UPS مجاز نیست
استانداردِ رده‌بندیِ نیرویِ اضطراریِ مرکزِ دادهANSI/TIA-942 و ANSI/BICSI-002
برو به آزمونِ همین فصل