مبحث ۱۴ — تأسیساتِ مکانیکیِ ساختمان
درسنامه — فصلِ نهم — تأمینِ هوایِ احتراق
خلاصه‌یِ بندهایِ ۹-۱۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
۱-۹-۱۴ کلیات و دامنه‌یِ کاربرد
•این فصل فقط «هوایِ لازم برایِ احتراقِ» دستگاه‌هایِ با سوختِ مایع/گاز را پوشش می‌دهد — نه هوایِ تعویضِ هوا یا جبرانِ بارِ گرمایی/سرمایی‌یِ همان فضا (آن‌ها فصلِ ۴ هستند).
نکته‌یِ کلیدی: دستگاهی که تمامِ هوایِ احتراقش را مستقیماً از خارج می‌گیرد و دودش را مستقیماً به خارج می‌فرستد (مثلِ دیگِ دیواریِ گازسوزِ کاملاً بسته‌یِ نوعِ C)، از حدودِ این فصل خارج است — هوایِ احتراقش طبقِ دستورالعملِ سازنده تأمین می‌شود و در فضایِ بسته هم قابلِ‌نصب است.
•نصبِ دستگاهِ سوختی در فضایِ کاملاً بسته و بدونِ پیش‌بینیِ هوایِ احتراق (به‌جز همان استثنایِ نوعِ C) ممنوع است.
نکته‌یِ کلیدی (شش منبعِ غیرمجاز): هوایِ احتراق هرگز از این فضاها تأمین نمی‌شود — گازِ خطرناک، بخارِ قابلِ‌اشتعال، گردوغبار/ذراتِ جامد، موتورخانه‌یِ تبرید (مگر تبریدِ جذبی)، حمام/توالت/انباری، و فضایِ در معرضِ سیل‌گرفتگی.
۲-۹-۱۴ تأمین از داخلِ ساختمان — درزبندیِ معمولی
نکته‌یِ کلیدی (همان آستانه‌یِ فصلِ ۱: فضایِ با حجمِ کافی): اگر حجمِ فضایِ نصب ≥ ۱ مترمکعب به ازایِ هر ۱۷۷ کیلوکالری بر ساعتِ سوختِ ورودی باشد، تعویضِ هوایِ طبیعی/نفوذِ هوا کافی است.
•اگر کمتر از این باشد، می‌شود از فضایِ مجاور کمک گرفت — به‌شرطِ آنکه مجموعِ حجمِ دو فضا به همان آستانه برسد، و فضایِ مجاور خودش حداقلِ تعویضِ هوایِ فصلِ ۴ را داشته باشد.
نکته‌یِ کلیدی (دو دهانه‌یِ ارتباطی): یکی حداکثر ۳۰۰ میلی‌متری کف، دیگری حداکثر ۳۰۰ میلی‌متری سقف؛ سطحِ آزادِ هرکدام ≥ ۱۰۰ میلی‌مترمربع به ازایِ هر ۳۸ کیلوکالری بر ساعت، و در هر حال حداقل ۶۴۵۰۰ میلی‌مترمربع (۱۰۰ اینچ‌مربع)؛ اندازه‌یِ هر ضلع حداقل ۸۰ میلی‌متر.
۲ و ۳-۹-۱۴ ساختمانِ هوابند و تأمین از خارج
•در ساختمانِ با درزهایِ هوابند، صرف‌نظر از حجمِ فضا، همیشه باید هوا با دو دهانه از خارجِ ساختمان تأمین شود.
نکته‌یِ کلیدی: هوایِ احتراقِ دستگاه‌هایِ گرماییِ با ظرفیتِ بیش از ۵۰۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت (۲۰۰۰۰۰ Btu/h) باید همیشه مستقیماً از خارجِ ساختمان تأمین شود — صرف‌نظر از حجمِ اتاق.
•دهانه‌هایِ ورودیِ خارجی: هرکدام حداقل ضلعِ ۸۰ میلی‌متر؛ اگر مستقیم به هوایِ خارج باز شوند، سطحِ آزادِ هرکدام ≥ ۱۰۰mm² به ازایِ هر ۱۵۵ کیلوکالری بر ساعت؛ اگر با کانالِ افقی، ≥ ۱۰۰mm² به ازایِ هر ۷۷ کیلوکالری؛ اگر با کانالِ قائم، ≥ ۱۰۰mm² به ازایِ هر ۱۵۵ کیلوکالری.
۵-۹-۱۴ تأمینِ مکانیکیِ هوایِ احتراق
نکته‌یِ کلیدی: سیستمِ مکانیکیِ تأمینِ هوایِ احتراق باید دستگاهِ پشتیبانِ هم‌ظرفیت داشته باشد؛ استفاده از سیستمِ تهویه‌یِ مطبوع یا تعویضِ هوایِ مکانیکیِ ساختمان به‌جایِ آن ممنوع است؛ سیستم و مشعل باید هم‌بند باشند (با از کار افتادنِ تأمینِ هوا، مشعل خودکار خاموش شود).
•مقدارِ هوایِ مکانیکیِ لازم: حداقل ۱ مترمکعب بر ساعت به ازایِ هر ۳۵۵ کیلوکالری بر ساعتِ سوختِ ورودی.
۶-۹-۱۴ دهانه‌ها، دمپر و کانال
نکته‌یِ کلیدی (توری و دریچه): چشمه‌یِ توریِ رویِ دهانه بینِ ۱۳ تا ۲۶ میلی‌متر؛ سطحِ آزادِ دریچه‌یِ فلزی حداکثر ۷۵٪ محاسبه شود (مگر سازنده عددِ دیگری بدهد)؛ دریچه‌یِ چوبی حداکثر ۲۵٪.
•تراز زیرِ دهانه‌یِ دریافتِ هوا (در بیرونِ ساختمان) باید حداقل ۳۰۰ میلی‌متر بالاترِ ترازِ زمینِ مجاور باشد؛ فضایِ باقیمانده دورِ دودکش/لوله/کابل هرگز دهانه‌یِ ورودِ هوایِ احتراق محسوب نمی‌شود.
•نصبِ دمپرِ دستی رویِ دهانه/کانالِ هوایِ احتراق ممنوع است؛ دمپرِ خودکار (تنظیم/آتش/دود) باید با مشعل هم‌بند باشد.
•کانال: جنسِ فولادِ گالوانیزه/زنگ‌ناپذیر/آلومینیوم؛ سطحِ آزاد حداقل ۱۰۰۰۰ میلی‌مترمربع (۱۵ اینچ‌مربع)؛ ضلعِ کوچکِ مقطعِ چهارگوش حداقل ۸۰ میلی‌متر؛ هر کانال فقط برایِ یک فضا؛ کانالِ افقیِ بالایی نباید شیبِ رو-به-پایین به‌سمتِ بیرون داشته باشد.
۷-۹-۱۴ حفاظت در برابرِ گازها و بخاراتِ خطرناک
•گرفتنِ هوایِ احتراق از فضاهایی مثلِ آرایشگاه/سالنِ زیبایی (که موادِ شیمیاییِ خورنده/قابلِ‌اشتعال تولید می‌کنند) ممنوع است — یا دستگاه باید تمامِ هوایش را مستقیماً از خارج بگیرد، یا در فضایِ جداگانه با هوایِ ورودیِ بیرونی نصب شود.
جدولِ مرورِ سریع
آستانه‌یِ فضایِ کافی برایِ تأمینِ داخلی۱ مترمکعب به ازایِ هر ۱۷۷ کیلوکالری بر ساعت
دو دهانه‌یِ فضایِ مجاورحداکثر ۳۰۰mm از کف/سقف، هرکدام ≥ ۱۰۰mm² بر ۳۸kcal/h و ≥ ۶۴۵۰۰mm²
آستانه‌یِ الزامِ تأمینِ مستقیم از خارجظرفیتِ گرمایی > ۵۰۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت
مقدارِ هوایِ تأمینِ مکانیکی۱ مترمکعب بر ساعت به ازایِ هر ۳۵۵ کیلوکالری بر ساعت
چشمه‌یِ توریِ دهانه‌یِ هوابینِ ۱۳ تا ۲۶ میلی‌متر
سطحِ آزادِ دریچه‌یِ فلزی/چوبیحداکثر ۷۵٪ / ۲۵٪
تراز زیرِ دهانه‌یِ بیرونی از زمینحداقل ۳۰۰ میلی‌متر بالاتر
سطحِ آزادِ کانالِ هوایِ احتراقحداقل ۱۰۰۰۰ میلی‌مترمربع (۱۵ اینچ‌مربع)
دمپرِ دستی رویِ دهانه/کانالِ هوایِ احتراقهمیشه ممنوع
برو به آزمونِ همین فصل