مبحث ۱۵ — آسانسورها و پلکان‌برقی
درسنامه — الزامات اولیه طراحی (پلکان‌برقی)
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱-۳-۱۵، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
مسئولیتِ طراحی و جانمایی
•مهندسانِ طراح باید با استفاده از اطلاعاتِ این بخش و اطلاعاتِ تکمیلیِ اخذشده از شرکت‌هایِ معتبرِ سازنده، نسبت به انتخابِ نوع، تعداد، ظرفیت و مکانِ صحیحِ قرارگیریِ پلکان‌برقی اقدام نمایند و مسئولیتِ هرگونه اشتباه در این خصوص به‌عهده‌یِ آنان است.
•پلکان‌برقی باید در محلی که بیشترین ترددِ مسافران از آن‌جا صورت می‌گیرد تعبیه گردد و بدونِ بروزِ اغتشاش در مسیرِ حرکتِ عادیِ آن طبقه، افراد را به سطحِ بالاتر یا پایین‌تر منتقل نماید؛ در صورتِ عدمِ امکانِ رؤیت، باید با علائمِ مناسب افراد به سمتِ پلکان‌برقی هدایت شوند.
•اطرافِ منطقه‌یِ بازِ طبقه‌یِ فوقانی باید به‌نحوی محصور گردد که امکانِ سقوطِ ناخواسته‌یِ اشیا یا افراد وجود نداشته باشد.
فضایِ ورودی و خروجی
•در ابتدا و انتهایِ پلکان‌برقی، فضایِ غیرمحصورِ مناسبی در نظر گرفته شود، به‌نحوی که مسافران به‌راحتی به مسیرِ حرکتِ خود ادامه داده و از ازدحام در قسمتِ ورودی و خروجی جلوگیری شود. حداقل عرضِ این فضا باید برابرِ فاصله‌یِ لبه‌یِ بیرونیِ دستگیره‌ها به‌علاوه‌یِ ۸۰ میلی‌متر از هر طرف باشد، و عمقِ آن از انتهایِ دستگیره حداقل ۲٫۵ متر باشد.
•در صورتی‌که عمقِ این فضا ۲ متر باشد (به‌جایِ ۲٫۵ متر)، حداقل عرض باید دو برابرِ فاصله‌یِ بینِ مرکزِ دو دستگیره باشد.
انتخابِ نوع بر اساسِ محیط و ترافیک
•در مکان‌هایِ پرتردد نظیرِ مترو و پایانه‌هایِ مسافری، باید از پله‌هایِ عریض استفاده شود؛ پلکان‌برقیِ این اماکن باید از نوعِ پرکار یا خیلی‌پرکار انتخاب شود.
•در صورتی‌که پلکان‌برقی در محیطِ روباز استفاده شود، باید از نوعی انتخاب شود که سازگاریِ کافی با شرایطِ محیطی را دارا باشد.
سرعت و زاویه‌یِ شیب
•حداکثر سرعتِ پلکان‌برقی، در صورتی‌که زاویه‌یِ شیبِ آن بیش از ۳۰ درجه نباشد، ۰٫۷۵ متر بر ثانیه است. در صورتی‌که زاویه‌یِ شیب بینِ ۳۰ تا ۳۵ درجه باشد، حداکثر سرعتِ اسمی ۰٫۵ متر بر ثانیه است.
•سرعتِ اسمیِ پیاده‌رو متحرک در ورودی و خروجیِ آن، حداکثر ۰٫۷۵ متر بر ثانیه است؛ تحتِ شرایطِ خاص، این سرعت تا ۰٫۹ متر بر ثانیه قابلِ افزایش است، که در این‌صورت عرضِ پیاده‌رو متحرک نباید از ۱٫۱۰ متر بیشتر باشد.
•زاویه‌یِ شیبِ پلکان‌برقی نباید از ۳۰ درجه بیشتر شود؛ در صورتی‌که حداکثر ارتفاعِ پله ۶ متر و حداکثر سرعت ۰٫۵ متر بر ثانیه باشد، این زاویه تا ۳۵ درجه قابلِ افزایش است. زاویه‌یِ شیبِ پیاده‌رو متحرک حداکثر ۱۲ درجه نسبت به سطحِ افق است.
•حداقل فاصله‌یِ قائمِ مجاز بینِ نوکِ هر پله تا هر مانعِ فوقانی، ۲٫۳۰ متر است. در صورتی‌که زاویه‌یِ شیبِ پیاده‌رو متحرک بیش از ۶ درجه باشد، باید در سطحِ فوقانیِ حرکت، حداقل مسافتِ ۰٫۴ متر با زاویه‌یِ شیبِ کمتر از ۶ درجه طی شود؛ در صورتِ سرعتِ بالاتر (طبقِ بندِ سرعتِ افزایش‌یافته)، این مسافت حداقل به ۱٫۶ متر افزایش می‌یابد.
جدولِ مرورِ سریع
حداقل عمقِ فضایِ بازِ ورودی/خروجیِ پلکان‌برقیحداقل ۲٫۵ متر از انتهایِ دستگیره
حداقل عرضِ فضایِ بازِ ورودی/خروجیفاصله‌یِ لبه‌یِ بیرونیِ دستگیره‌ها + ۸۰ میلی‌متر از هر طرف
حداکثر سرعتِ پلکان‌برقی با شیبِ تا ۳۰ درجه۰٫۷۵ متر بر ثانیه
حداکثر سرعتِ پلکان‌برقی با شیبِ ۳۰ تا ۳۵ درجه۰٫۵ متر بر ثانیه
حداکثر سرعتِ اسمیِ پیاده‌رو متحرک (عادی / تحتِ شرایطِ خاص)۰٫۷۵ متر بر ثانیه / تا ۰٫۹ متر بر ثانیه (با عرضِ حداکثر ۱٫۱۰ متر)
حداکثر زاویه‌یِ شیبِ پلکان‌برقی (عادی / با ارتفاعِ پله ≤۶ متر و سرعتِ ≤۰٫۵ متر بر ثانیه)۳۰ درجه / تا ۳۵ درجه
حداکثر زاویه‌یِ شیبِ پیاده‌رو متحرک۱۲ درجه
حداقل فاصله‌یِ قائمِ نوکِ پله تا مانعِ فوقانی۲٫۳۰ متر
برو به آزمونِ همین فصل