مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۶ — تأسیساتِ بهداشتی (سریِ دوم)‹فصلِ پنجم — لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب‹درسنامه
مبحث ۱۶ — تأسیساتِ بهداشتی (سریِ دوم)
درسنامه — فصلِ پنجم — لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب
خلاصه‌یِ بندهایِ ۵-۱۶، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
۱۶-۵-۲-۲ نقشه‌هایِ هواکش
•نقشه‌هایِ اجراییِ لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب باید، پیش از اقدام به اجرا، برایِ بررسی و تصویب به ناظرِ ساختمان ارائه شود.
نکته‌یِ کلیدی: این نقشه‌ها باید با نقشه‌هایِ اجراییِ لوله‌کشیِ فاضلابِ بهداشتیِ ساختمان مشترک باشند و شاملِ لوازمِ بهداشتی، محلِ عبور و قطرِ شاخه‌هایِ افقی، لوله‌هایِ قائم و دیگر اجزایِ لوله‌کشی باشند.
•نقشه‌ها باید دیاگرامِ لوله‌کشی، نقاطِ اتصالِ لوله‌یِ هواکش به لوله‌هایِ فاضلاب، شیبِ لوله‌هایِ افقی و اندازه‌یِ قطرِ نامیِ لوله‌ها را نشان دهند؛ علائمِ ترسیمی باید طبقِ یکی از استانداردهایِ موردِتأیید باشد.
۱۶-۵-۲-۶ هواکشِ مشترک — قاعده‌یِ ترازِ نابرابر
•برایِ دو عدد از لوازمِ بهداشتی که در یک طبقه و مجاورِ هم قرار دارند، می‌توان به‌طورِ مشترک یک هواکشِ جداگانه نصب کرد؛ اتصالِ این هواکشِ مشترک باید در نقطه‌یِ تلاقیِ لوله‌هایِ فاضلاب، یا در پایین‌دستِ آن نقطه باشد.
نکته‌یِ کلیدی: اگر دو لوازمِ بهداشتی که هواکشِ مشترک دارند، در یک سطح واقع نشده باشند، شاخه‌یِ فاضلابِ دستگاهِ بالاتر به‌عنوانِ هواکشِ دستگاهِ پایین‌تر عمل می‌کند و قطرِ نامیِ آن باید یک اندازه بزرگ‌تر از لوله‌یِ فاضلابِ دستگاهِ بالاتر باشد.
•در این حالتِ ترازِ نابرابر، دستگاهِ بالاتر نمی‌تواند توالت باشد — این محدودیت فقط مخصوصِ همین حالت است.
۱۶-۵-۲-۷ هواکشِ تر — جزئیات و جدولِ قطر
•هواکشِ تر افقی برایِ یک گروه از لوازمِ بهداشتیِ یک طبقه، که در یک حمامِ کامل یا حداکثر در دو حمامِ کاملِ مجاورِ هم (با هر ترکیبی) واقع‌اند، مجاز است؛ هر یک از لوازمِ بهداشتی باید جداگانه به شاخه‌یِ افقیِ فاضلاب یا لوله‌یِ هواکشِ تر متصل شود.
نکته‌یِ کلیدی: جدولِ ۷-۲-۵-۱۶«الف»(۳) — قطرِ نامیِ لوله‌یِ هواکشِ تر بر اساسِ D.F.U: ۵۰ میلی‌متر → ۱ واحدِ D.F.U؛ ۸۰ میلی‌متر → ۶ واحد (بدونِ فاضلابِ توالت)؛ ۱۰۰ میلی‌متر → ۱۲ واحد.
•هواکشِ خشک می‌تواند مستقیماً به لوله‌یِ افقیِ هواکشِ تر، یا به لوله‌یِ فاضلابِ یکی از لوازمِ بهداشتی (به‌جز کف‌شویِ اضطراری) متصل شود؛ حداکثر فقط یک لوازمِ بهداشتی که هواکشِ تر برایِ آن در نظر گرفته شده، می‌تواند بالادستِ نقطه‌یِ اتصالِ هواکشِ خشک به لوله‌یِ هواکشِ تر قرار داشته باشد.
•قطرِ نامیِ لوله‌یِ هواکشِ تر در هیچ مقطعی نباید کوچک‌تر از قطرِ نامیِ لوله‌یِ فاضلابِ لوازمِ بهداشتیِ متصل به شاخه‌یِ افقی (هواکشِ تر) در همان مقطع باشد.
۱۶-۵-۲-۹ هواکشِ مداری — جزئیاتِ تکمیلی
•حداکثر ۸ عدد از لوازمِ بهداشتیِ رویِ‌کف (مانندِ توالت، دوش، وان، کف‌شوی) که به یک شاخه‌یِ افقیِ فاضلاب متصل شده‌اند، ممکن است یک هواکشِ مداریِ مشترک داشته باشند؛ قطرِ نامیِ این شاخه‌یِ افقی، در تمامِ طول، نباید تغییر کند.
نکته‌یِ کلیدی: شیبِ لوله‌یِ هواکشِ مداری نباید بیش از ۸ درصد باشد؛ اگر به شاخه‌یِ افقیِ دارایِ هواکشِ مداری، بیش از ۳ توالت متصل شود، باید برایِ آن شاخه هواکشِ کمکی نصب شود که پس از پایین‌ترین لوازمِ بهداشتی به شاخه‌یِ افقی متصل می‌شود.
•فاضلابِ لوازمِ بهداشتیِ دیگرِ واقع در همان طبقه، تا حداکثر ۴ واحدِ D.F.U، می‌تواند به لوله‌یِ هواکشِ کمکی تخلیه شود؛ اگر دستشویی/سینک یا دستگاه‌هایِ دیگرِ بالاترِ کف هم به این شاخه تخلیه شوند، باید هواکشِ مستقلِ خودشان را داشته باشند.
۱۶-۵-۲-۱۰ سیستمِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش
•سیستمِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش فقط برایِ کف‌شوی، علمِ تخلیه، سینکِ ظرفشویی و دستشویی قابلِ‌نصب است.
•ارتفاعِ لوله‌یِ قائمی که فاضلابِ لوازمِ بهداشتی را به لوله‌یِ افقیِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش متصل می‌کند، باید حداکثر ۲٫۴۰ متر باشد؛ حداکثر شیبِ لوله‌یِ افقیِ مشترک باید ۴ درصد باشد.
نکته‌یِ کلیدی: جدولِ ۱۶-۵-۲-۱۰«ت» — اندازه‌یِ لوله‌یِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش: ۵۰ میلی‌متر → حداکثر ۴ D.F.U (متصل به لوله‌یِ اصلیِ افقی) / ۳ D.F.U (متصل به شاخه/لوله‌یِ قائم)؛ ۸۰ میلی‌متر → ۳۱ / ۱۲؛ ۱۰۰ میلی‌متر → ۵۰ / ۲۰؛ ۱۲۵ میلی‌متر → ۲۵۰ / ۱۶۰؛ ۱۵۰ میلی‌متر → ۵۷۵ / ۳۶۰.
۱۶-۵-۲-۸ و ۱۶-۵-۲-۱۱ لوله‌یِ قائمِ مشترک و هواکشِ دوخم
•لوله‌یِ قائمِ فاضلابِ لوازمِ بهداشتی (بدونِ اتصالِ فاضلابِ توالت/یورینال) می‌تواند، با رعایتِ الزاماتِ این قسمت، به‌عنوانِ هواکشِ همان لوازم هم عمل کند — این لوله باید بدونِ هیچ دوخمی به‌طورِ قائم امتداد یابد؛ اجرایِ دوخم فقط دست‌کم ۱۵۰ میلی‌متر بالاترِ بالاترین انشعاب مجاز است.
نکته‌یِ کلیدی: جدولِ ۸-۲-۵-۱۶«ت» — اندازه‌گذاریِ لوله‌یِ قائمِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش: ۵۰ میلی‌متر → حداکثر ۴ D.F.U؛ ۸۰ میلی‌متر → ۲۴؛ ۱۰۰ میلی‌متر → ۵۰؛ ۱۲۵ میلی‌متر → ۷۵؛ ۱۵۰ میلی‌متر → ۱۰۰ — قطرِ این لوله در تمامِ ارتفاع نباید تغییر کند.
•اگر لوله‌یِ قائمِ فاضلاب دوخم داشته باشد و شاخه‌هایِ افقیِ متصل به بالایِ دوخم دست‌کم ۵ طبقه باشند، لوله‌هایِ بالا و پایینِ دوخم، از نظرِ هواکش، باید مانندِ دو لوله‌یِ قائمِ فاضلابِ جداگانه تلقی شوند.
۱۶-۵-۳ و ۱۶-۵-۴ مصالح و اجرا — نکاتِ اجرایی
•شرایطِ کارِ لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب با آنچه برایِ لوله‌کشیِ فاضلابِ بهداشتی مقرر شده مشابه است، اما رعایتِ این الزام به‌معنایِ آن نیست که در هر مورد نوع و جنسِ لوله/فیتینگِ هواکش عیناً باید با نوع و جنسِ لوله/فیتینگِ فاضلاب یکسان باشد.
نکته‌یِ کلیدی: اتصالِ لوله‌یِ هواکش به شاخه‌یِ افقیِ فاضلاب باید با زاویه‌یِ ۴۵ درجه یا بزرگ‌تر نسبت به سطحِ افق باشد.
•در لوله‌کشیِ فولادیِ گالوانیزه، خم‌کردنِ لوله مجاز نیست — باید از زانوهایِ فولادیِ گالوانیزه (چدنِ چکش‌خوار یا فولادی) با اتصالِ دنده‌ای استفاده شود؛ مادِ آب‌بندی در اتصالِ دنده‌ای فقط باید رویِ دنده‌هایِ خارجی اضافه شود.
جدولِ مرورِ سریع
هواکشِ مشترکِ ترازِ نابرابرشاخه‌یِ بالادست هواکشِ پایین‌دست می‌شود؛ قطرش یک اندازه بزرگ‌تر؛ دستگاهِ بالاتر نمی‌تواند توالت باشد
قطرِ هواکشِ تر برایِ ۶ واحدِ D.F.U (بدونِ توالت)۸۰ میلی‌متر
حداکثرِ لوازمِ بهداشتیِ مشترک در هواکشِ مداری۸ عدد
حداکثرِ شیبِ لوله‌یِ هواکشِ مداری۸ درصد
آستانه‌یِ الزامِ هواکشِ کمکی در هواکشِ مداریبیش از ۳ توالتِ متصل به همان شاخه
سیستمِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکش — کاربردِ مجازفقط کف‌شوی، علمِ تخلیه، سینکِ ظرفشویی، دستشویی
ارتفاعِ مجازِ لوله‌یِ قائم در سیستمِ مشترکحداکثر ۲٫۴۰ متر
ظرفیتِ لوله‌یِ قائمِ مشترکِ فاضلاب‌وهواکشِ ۱۰۰mmحداکثر ۵۰ واحدِ D.F.U
زاویه‌یِ اتصالِ هواکش به شاخه‌یِ افقیِ فاضلاب۴۵ درجه یا بزرگ‌تر
برو به آزمونِ همین فصل