مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۷ — لوله‌کشیِ گازِ طبیعی (سریِ دوم)‹فصلِ دوازدهم — عایق‌کاریِ لوله‌ها‹درسنامه
مبحث ۱۷ — لوله‌کشیِ گازِ طبیعی (سریِ دوم)
درسنامه — فصلِ دوازدهم — عایق‌کاریِ لوله‌ها
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۲-۱۷، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
تبصره‌هایِ ۱-۱۲-۱۷ — پوشش‌هایِ جایگزینِ مجاز
نکته‌یِ کلیدی: علاوه بر نوارپیچی‌وقیر، استفاده از پوشش‌هایِ دیگر — اپوکسیِ دوجزئی، پلی‌یورتانِ دوجزئیِ صددرصدجامد (سرد)، و قیرِ اصلاح‌شده/پلی‌اتیلنِ سه‌لایه/اپوکسیِ پودر (گرم) — در صورتِ مطابقت با استانداردهایِ شرکتِ ملیِ گاز و این مبحث، بلامانع است.
۲-۱۲-۱۷ و ۳-۱۲-۱۷ جزئیاتِ بازرسیِ اولیه و زنگ‌زدایی
•آلودگیِ لوله به موادِ چرب (گریس، هیدروکربن) باید با حلال‌هایِ مناسب (بنزینِ بدونِ‌سرب یا تولوئن) تمیز و سپس با آبِ بدونِ‌املاح (در حدِ آبِ آشامیدنی) شسته شود.
•لوله‌هایِ دارایِ عیبِ مکانیکی — شیار، فرورفتگی، خراش، دوپهنی، صدمه به سرِ لوله، حفره‌یِ خوردگی — باید کنار گذاشته و توسطِ ناظر، طبقِ استانداردهایِ API-5L و IGS-M-PL-001، ارزیابی‌وتعیینِ‌تکلیف شوند.
نکته‌یِ کلیدی: زنگ‌زدایی‌وتمیزکاری با موادِ ساینده (شن یا ذراتِ فولادیِ شات‌وگریت)، به روشِ سندبلاست/شات‌بلاست انجام می‌شود؛ برایِ جلوگیری از عوارضِ شن، استفاده از ذراتِ سرباره‌یِ مس (مسی‌برا) ارجحیت دارد.
پرایمرزنی و نوارپیچی — جزئیاتِ تکمیلی
•پرایمرزنی با قلم‌مو، غلطک یا دستگاهِ اسپری انجام می‌شود و باید پس از خشک‌شدن، ضخامتِ یکسان داشته باشد، بدونِ نقطه‌یِ کم‌رنگ یا پرایمرنخورده.
نکته‌یِ کلیدی: با اتمامِ هر حلقه‌یِ نوار، نوارِ حلقه‌یِ جدید باید حداقل ۱۵ سانتی‌متر رویِ انتهایِ نوارِ حلقه‌یِ قبلی پیچیده شود.
•اگر نوارپیچی در کارگاه انجام شود، باید حدودِ ۱۰ سانتی‌متر از سرِ لوله‌ها در لایه‌یِ اول، و حدودِ ۱۵ سانتی‌متر در لایه‌یِ دوم، نوارپیچی‌نشده باقی بماند — تا پس از جوشکاری، همراهِ سرجوش نوارپیچی شود.
•در عبور از نقاطِ سطحِ آبِ زیرزمینیِ بالا یا تقاطع با نهرها، نوارپیچیِ لایه‌یِ زیرین باید دولایه، با هم‌پوشانیِ ۵۰٪ انجام شود.
•پرایمرزنیِ سرجوش، علاوه بر قسمت‌هایِ لختِ لوله‌ومحلِ جوش، باید رویِ حداقل ۵ سانتی‌متر از نوارِ زیرِ لوله در دو طرفِ جوش هم انجام شود.
مقایسه‌یِ آزمایشِ چسبندگیِ عایقِ سرد و گرم
نکته‌یِ کلیدی: در آزمایشِ چسبندگیِ عایقِ سرد، دو شیارِ موازی به فاصله‌یِ ۱ سانتی‌متر رویِ نوار ایجاد می‌شود؛ در آزمایشِ چسبندگیِ عایقِ گرم، این فاصله حدودِ ۳ سانتی‌متر است — دو آزمایشِ متفاوت، با فاصله‌یِ شیارِ متفاوت.
•در عایقِ گرم، چسبندگی مطلوب است اگر پوششِ قیری به‌آسانی از سطحِ لوله جدا نشود و به‌صورتِ نقطه‌به‌نقطه (نه یکپارچه) از سطح کنده شود — معیاری کیفی، نه فقط عددی.
ماشین‌آلاتِ عایقِ گرم و محلولِ شیرِ آهک
نکته‌یِ کلیدی: دیگِ ذوبِ قیر باید مجهز به همزنِ مکانیکی، دماسنج، و در دهانه‌یِ خروجی، نازلِ سیمی با ابعادِ چشمه‌یِ حداکثرِ ۱٫۵ میلی‌متر باشد.
•عایق‌کاریِ گرم با ماشین‌آلاتِ مخصوصی که قیرپاشی‌ونوارپیچی را توأم انجام می‌دهند، در کارگاهِ سرپوشیده انجام می‌شود؛ قیر باید رویِ سکوهایِ بتنی خرد شود تا به خاک آلوده نشود.
•محلولِ شیرِ آهکِ سفیدشویی، از ترکیبِ ۳۰ کیلوگرم آهک، ۱۰۰ لیترِ آب، ۲ کیلوگرم روغنِ‌بزرگ و ۲ کیلوگرم نمکِ‌طعام تهیه می‌شود.
عایق‌کاریِ دوبله و محدودیتِ تعمیر
نکته‌یِ کلیدی: در عایق‌کاریِ دوبله، نوارِ پشمِ‌شیشه‌یِ زیری باید در دو لایه پیچیده شود؛ موقعیت‌هایِ نیازمند شاملِ تقاطع با کانالِ آب، نهرها، قنات، رودخانه، و راه‌آهن/جاده/خیابانِ اصلی است.
•حداکثر سطحِ قابلِ‌تعمیرِ پوشش نباید از ۱۰ درصدِ سطحِ لوله بیشتر شود؛ در صورتِ تجاوز، پوششِ آن لوله مردود است و باید کاملاً دوباره پوشش شود.
جدولِ مرورِ سریع
پوشش‌هایِ جایگزینِ مجازِ عایقِ سرداپوکسیِ دوجزئی، پلی‌یورتانِ دوجزئیِ صددرصدجامد
پوشش‌هایِ جایگزینِ مجازِ عایقِ گرمقیرِ اصلاح‌شده، پلی‌اتیلنِ سه‌لایه، اپوکسیِ پودر
حلال‌هایِ مجازِ چربی‌زداییبنزینِ بدونِ‌سرب یا تولوئن
استانداردهایِ ارزیابیِ عیبِ مکانیکیAPI-5L و IGS-M-PL-001
مادّه‌یِ ترجیحیِ ساینده در سندبلاستسرباره‌یِ مس (مسی‌برا) به‌جایِ شن
هم‌پوشانیِ نوارِ حلقه‌یِ جدید رویِ حلقه‌یِ قبلیدست‌کم ۱۵ سانتی‌متر
فاصله‌یِ نوارپیچی‌نشده‌یِ سرِ لوله (لایه‌یِ اول/دوم)۱۰cm / ۱۵cm
فاصله‌یِ شیارِ آزمایشِ چسبندگی (سرد/گرم)۱cm / ۳cm
چشمه‌یِ نازلِ سیمیِ دیگِ ذوبِ قیرحداکثر ۱٫۵ میلی‌متر
ترکیبِ محلولِ شیرِ آهک۳۰kg آهک + ۱۰۰L آب + ۲kg روغنِ‌بزرگ + ۲kg نمک
موقعیت‌هایِ نیازمندِ عایقِ دوبلهکانالِ آب، نهرها، قنات، رودخانه، راه‌آهن/جاده‌یِ اصلی
برو به آزمونِ همین فصل