مبحث ۱۷ — لوله‌کشیِ گازِ طبیعی (سریِ دوم)
درسنامه — فصلِ سیزدهم — جوشکاری
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۳-۱۷، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
۲-۱-۱۳-۱۷ و ۳-۱-۱۳-۱۷ مسئولیتِ ارزیابی و نگهداریِ الکترود
نکته‌یِ کلیدی: مسئولیتِ کنترلِ مدارک، صلاحیتِ جوشکاران، ارزیابی و تأییدِ روشِ جوش، بر عهده‌یِ دستگاهِ نظارت است؛ او می‌تواند از مؤسسات‌وشرکت‌هایِ ذی‌صلاح استفاده کند، اما مسئولیتِ نهایی همچنان با خودِ دستگاهِ نظارت می‌ماند.
•نمونه‌یِ الکترودها، پیش از استفاده، باید توسطِ دستگاهِ نظارت بررسی شود؛ الکترودهایِ بازشده از جعبه، برایِ جلوگیری از جذبِ رطوبت و آسیبِ پوشش، باید در گرمکن‌هایِ مخصوص نگهداری شوند.
۵-۱-۱۳-۱۷ و ۶-۱-۱۳-۱۷ کنترلِ پیشِ‌جوشکاری و جفت‌کردنِ لوله
نکته‌یِ کلیدی: پیش از جوشکاری، با عبورِ یک صفحه‌یِ مدورِ متناسب با قطرِ داخلیِ لوله از داخلِ آن، باید هم سلامتِ قطرِ لوله و هم نبودِ اشیاءِ باقی‌مانده‌یِ داخلِ لوله کنترل شود.
•برایِ تسهیل‌وایمنیِ جوشکاری، لوله‌ها باید رویِ پایه‌هایِ دارایِ بالشکِ نرم قرار گیرند — تا به پوششِ لوله آسیب نرسد.
۷-۱-۱۳-۱۷ فرآیندِ جوشکاری — جزئیاتِ تکمیلی
نکته‌یِ کلیدی: برایِ لوله‌یِ ۴ اینچ، جوشکاریِ زیرِ گیره فقط در ربع‌هایِ متقابل کافی است — برخلافِ قطرهایِ بزرگ‌تر که به ۵۰٪ محیط نیاز دارند.
•پاسِ دومِ جوش باید بلافاصله و پیش از سردشدنِ جوشِ پاسِ اول انجام شود.
نکته‌یِ کلیدی: برخلافِ پاسِ اول (که خال‌جوش در آن ممنوع است)، در جوشکاریِ اتصالاتِ نهایی، اجرایِ خال‌جوش با حداقلِ ۳ سانتی‌متر طول مجاز است.
•در پایانِ هر روزِ کاری، همه‌یِ جوش‌هایِ آن روز باید تکمیل شده باشند؛ سرهایِ بازِ لوله باید با درپوشِ مطمئن مسدود شوند — اگر درپوشِ فلزی استفاده شود، جوش‌دادنش به لوله مجاز نیست.
•در جوشکاریِ فلنج، صفحه‌یِ فلنج باید عمود بر محورِ طولیِ لوله و سوراخ‌هایِ فلنج هم‌راستا باشند؛ باید دقت شود که محلِ نشیمنِ واشر آسیب نبیند.
تعمیرِ جوش و گزارش‌هایِ روزانه
نکته‌یِ کلیدی: ترک‌هایِ ستاره‌ایِ ایجادشده در نقاطِ توقفِ جوشکاری، اگر سنگ زده شده و کاملاً از بین بروند، بلامانع‌اند — این استثنایی بر قاعده‌یِ «هیچ ترکی قابلِ‌قبول نیست» است.
•پیش از شروعِ تعمیر، محلِ عیب باید از گزارش‌هایِ رادیوگرافی استخراج و رویِ جوش مشخص شود؛ پس از تعمیر، باید از همان جوش دوباره رادیوگرافی گرفته شود — اگر عیبِ غیرقابلِ‌قبول دیده شد، جوش باید بریده شود.
•تعمیراتِ جوش باید پیش از عایق‌کاریِ سرجوش‌ها انجام شود؛ جوش‌هایِ تعمیرشده باید با نظرِ دستگاهِ نظارت عایق‌کاری شوند.
•در پایانِ هر روزِ کاری، گزارشِ جوشکاری — شاملِ قطر‌وضخامتِ لوله، جنس، طول، شماره‌یِ خطوط‌وجوش‌ها، کدِ جوشکاران — باید توسطِ مجری تهیه و به دستگاهِ نظارت ارائه شود.
پرتونگاری، بازرسی و تفسیرِ فیلم
•دستگاهِ نظارت می‌تواند، علاوه بر بازرسیِ عینی، برایِ یافتنِ عیوبِ سطحی از روشِ مایعاتِ نافذکننده یا ترک‌یابیِ مغناطیسی هم استفاده کند.
نکته‌یِ کلیدی: پرتونگاری باید توسطِ شرکت‌هایِ مجاز‌ومعتبر‌وباسابقه انجام شود؛ انتخابِ شرکتِ پرتونگار بر عهده‌یِ مجری و با تأییدِ دستگاهِ نظارت است؛ روشِ پرتونگاری باید شاملِ نوعِ چشمه‌وقدرتش، نوعِ فیلم، شاخص‌هایِ کیفیت و ملاحظاتِ ایمنی باشد.
•تفسیرِ فیلم‌هایِ پرتونگاریِ لوله‌هایِ این بخش هم، مانندِ بخشِ اول، باید توسطِ مفسرینِ دارایِ مدرکِ ASNT Level II انجام شود؛ معیارِ قبولیِ جوش طبقِ API-1104 و بندِ تعیین‌شده در بخشِ جوشکاریِ بخشِ اولِ مبحث است.
پلی‌اتیلن — بازرسی، برش و کدِ شناسایی
نکته‌یِ کلیدی: برشِ لوله‌هایِ پلی‌اتیلن باید عمود بر محورِ طولیِ لوله باشد؛ برشِ فارسی‌بر (میتر) برایِ لوله‌واتصالات مجاز نیست.
•اگر خمِ لازم شعاعِ خیلی کوچکی داشته باشد (کمتر از آنچه کمانی‌کردنِ لوله اجازه می‌دهد)، باید از اتصال یا خم‌هایِ پیش‌ساخته‌یِ کارخانه استفاده شود.
•دستگاهِ نظارت مجاز است در تمامِ اوقات از کارگاه بازدید کند و به کلیه‌یِ اطلاعاتِ جوشکاری‌وآزمایش‌ها دسترسی داشته باشد.
•کدِ شناساییِ هر جوشکار باید با قلمِ مخصوص، مجاورِ قسمتی از جوش که خودش انجام داده، در ربعِ بالایِ لوله یادداشت شود؛ اگر جوشکار کار را ترک کند، کدِ او نباید توسطِ جوشکارِ دیگری استفاده شود.
پلی‌اتیلن — فاصله‌یِ جوش، درپوش و آزمایش‌هایِ نهایی
نکته‌یِ کلیدی: فاصله‌یِ دو جوشِ متوالی رویِ خطوطِ لوله‌یِ پلی‌اتیلن محدودیت ندارد — برخلافِ لوله‌هایِ فولادی که فاصله‌یِ حداقلِ مشخصی دارند.
•درپوشِ دهانه‌هایِ ابتدا‌وانتهایِ لوله‌هایِ جوشکاری‌شده، تا زمانِ شروعِ مجددِ کار، نباید برداشته شود.
•در روشِ نمونه‌گیریِ آزمایشِ لهیدگی، اگر تعدادِ اتصالاتِ یک سازنده کمتر از ۲۵ عدد باشد، همان تعداد، ۲۵ عدد تلقی می‌شود.
•ارزیابیِ جوش با آزمایشِ لهیدگی: اگر هیچ جدایشی در اثرِ حرکاتِ آرامِ پیچ‌گوشتی مشاهده نشود، جوش بدونِ هیچ قیدی قابلِ‌قبول است.
•برایِ اطمینان از صحت‌واستحکامِ جوشِ سه‌راهیِ انشعابِ زینیِ پلی‌اتیلن، پس از جوشکاری‌وسردشدن و پیش از سوراخ‌کردنِ لوله‌یِ اصلی، باید آزمایشِ فشار طبقِ دستورالعملِ IGS-C-DN-04 انجام شود.
جدولِ مرورِ سریع
مسئولِ نهاییِ ارزیابیِ جوشکاراندستگاهِ نظارت (حتی با تفویض به مؤسسه‌یِ ذی‌صلاح)
محلِ نگهداریِ الکترودِ بازشدهگرمکنِ مخصوص (جلوگیری از جذبِ رطوبت)
روشِ کنترلِ سلامتِ قطرِ داخلیِ لولهعبورِ صفحه‌یِ مدور از داخلِ لوله
استثنایِ لوله‌یِ ۴ اینچ در جوشکاریِ زیرِ گیرهربع‌هایِ متقابل کافی است (نه ۵۰٪ کامل)
خال‌جوش در اتصالِ نهایی (در مقابلِ پاسِ اول)مجاز، با حداقل ۳ سانتی‌متر طول
حکمِ ترک‌هایِ ستاره‌ایِ نقطه‌یِ توقف (پس از سنگ‌زدن)بلامانع — استثنا بر قاعده‌یِ «ترک هرگز قابلِ‌قبول نیست»
اقدامِ پیش از شروعِ تعمیرِ جوشاستخراجِ محلِ عیب از گزارشِ رادیوگرافی
زمانِ لازمِ تعمیرِ جوش نسبت به عایق‌کاریپیش از عایق‌کاریِ سرجوش‌ها
فاصله‌یِ دو جوشِ متوالی در خطوطِ پلی‌اتیلنبدونِ محدودیت
حکمِ کدِ جوشکارِ کارراترک‌کردهنباید توسطِ جوشکارِ دیگری استفاده شود
مرجعِ آزمایشِ فشارِ جوشِ سه‌راهیِ زینیIGS-C-DN-04
برو به آزمونِ همین فصل