مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۷ — لوله‌کشیِ گازِ طبیعی (سریِ دوم)‹فصلِ ششم — اجرایِ لوله‌کشیِ گاز‹درسنامه
مبحث ۱۷ — لوله‌کشیِ گازِ طبیعی (سریِ دوم)
درسنامه — فصلِ ششم — اجرایِ لوله‌کشیِ گاز
خلاصه‌یِ بندهایِ ۶-۱۷، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
۱۷-۶-۱ و ۱۷-۶-۲ تغییرِ حینِ اجرا و نقشه‌یِ اجرایی
•اگر حینِ عملیاتِ اجرایی به تغییری نیاز باشد، ابتدا باید الزاماتِ مربوطه بررسی شود؛ اگر مغایرت/ممنوعیتی نبود، طرحِ جدید بر اساسِ تغییرات تهیه و پس از تأیید، اجرا آغاز شود — تغییر بدونِ تأییدِ مجددِ طرح مجاز نیست.
نکته‌یِ کلیدی: طبقِ تبصره‌یِ ۱۷-۶-۲، اگر اعمالِ تغییرات سببِ تغییر در مقدارِ مصرف یا ظرفیتِ کنتور شود، طراح باید آن را اصلاح کند؛ عملیاتِ اجرایی فقط پس از اعمالِ تغییرات در طرح و اخذِ تأییدیه آغاز می‌شود.
•نقشه‌یِ اجرایی، پیش از اجرا، باید به تأییدِ ناظر برسد؛ پلانِ محوطه‌وطبقاتِ آن باید شاملِ: محلِ علمک/رابط/کلکتور/کنتور، مسیرِ لوله‌کشی، نحوه‌یِ اجرا (روکار/توکار)، محلِ شیرها، محلِ دستگاه‌ها، دریچه‌هایِ هوا، دودکش‌ها، گروه‌بندیِ ساختمان و جهتِ جغرافیایی باشد.
۱۷-۶-۳-۲ و ۵ — جزئیاتِ کلکتور و شیرها
نکته‌یِ کلیدی: بر رویِ هر انشعابِ خروجی از کلکتور، پیش از لوله‌یِ جانشینِ کنتور، نصبِ شیرِ قفلیِ برنجی الزامی است.
•نصبِ شیرِ ۵۰ میلی‌متری (۲ اینچ) رویِ لوله‌یِ با قطرِ ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌متر (۲ تا ۴ اینچ)، با استفاده از تبدیل، مجاز است.
•شیرِ مصرف باید طوری نصب شود که در بالا یا پشتِ دستگاهِ گازسوز قرار نگیرد؛ شیرهایِ مصرف نباید داخلِ کابینت یا محفظه‌یِ دربسته قرار گیرند — شیرِ اجاق‌گازِ توکار/جزیره‌ای/فرگازی باید در دسترس و بیرون از کابینت باشد.
•اگر شیر مستقیماً پایین‌ترِ کلید/پریز/جعبه‌تقسیم/تابلوی‌برق باشد، فاصله‌یِ عمودیِ حداقلِ ۵۰ سانتی‌متر الزامی است؛ نصبِ شیر در ترازِ پایین‌تر از ۱۰ سانتی‌متریِ بالایِ این تجهیزات، فقط اگر فاصله‌یِ افقیِ حداقلِ ۱۰ سانتی‌متر از لبه‌شان داشته باشد، مجاز است.
•شیرها به‌هیچ‌وجه نباید با مصالحِ ساختمانی پوشانده شوند — دورتادورِ بدنه‌شان باید کاملاً آزاد باشد تا بازکردن‌وتعویضِ آن‌ها ممکن باشد.
۱۷-۶-۳-۸ و ۱۰ — نقاطِ انتهاییِ لوله‌کشی و مصالحِ مستعمل
نکته‌یِ کلیدی: در هر نقطه‌یِ انتهاییِ لوله‌کشی باید یک شیر نصب شود؛ دهانه‌یِ خروجیِ آن باید با درپوشِ فلزیِ دنده‌ای مسدود شود، طوری که با بازکردنِ شیر، گاز نتواند نشت کند.
•نقاطِ انتهایی، در لوله‌کشیِ روکار، باید توسطِ بست‌هایِ فلزی رویِ دیوار محکم شوند؛ این نقاط نباید پشتِ درها یا پشتِ دستگاه‌هایِ گازسوز واقع شوند.
•استفاده‌یِ مجدد از لوله، اتصالات و شیرهایی که پیش‌تر در لوله‌کشیِ گاز به‌کار رفته یا مستعمل‌اند، ممنوع است.
۱۷-۶-۴ — قواعدِ تکمیلیِ لوله‌کشیِ روکار
•لوله‌کشیِ روکار یعنی لوله‌ای که در معرضِ دید و دسترسیِ مستقیم است، بدونِ نیاز به بازکردن/برداشتن/جابه‌جاییِ مانعی.
نکته‌یِ کلیدی: عبورِ لوله‌یِ گاز و سایرِ لوله‌هایِ تأسیساتی/کابلِ برق، از یک کانال یا داکتِ مشترک، ممنوع است.
•اگر لوله از دیوار/کف/سقف/چهارچوبِ در/پنجره عبور کند (تقاطع)، باید داخلِ غلافی از لوله‌یِ غیرِفلزی قرار گیرد و دورش نوارپیچی (نوارِ سیاهِ زیر) شود.
•پایین‌ترین قسمتِ لوله‌هایِ افقیِ عبوری از رویِ کفِ موتورخانه، باید دست‌کم ۵ سانتی‌متر بالاترِ کف باشد و دو لایه رنگ‌آمیزی شود.
•اگر لوله در معرضِ بارِ خارجیِ اضافی باشد، باید داخلِ غلافِ فلزیِ دو‌اندازه‌بزرگ‌تر قرار گیرد؛ فضایِ بینِ لوله‌وغلاف با نوار/موادِ عایقی (مانندِ قیر) پر و دو سرِ غلاف با لاستیک مسدود شود.
۱۷-۶-۵ — قواعدِ تکمیلیِ لوله‌کشیِ توکار
نکته‌یِ کلیدی: در لوله‌کشیِ توکاریِ ترددِ ماشینِ سنگین، زیرِ لوله باید ۱۰ سانتی‌متر خاکِ نرم، رویِ لوله تا ۱۵ سانتی‌متر خاکِ نرم، سپس یک ردیف موزاییک، سپس ۱۰ سانتی‌متر خاکِ معمولی، سپس نوارِ اخطار، و سرانجام خاکِ معمولی تا سطحِ زمین ریخته شود.
•برایِ جلوگیری از آسیب‌دیدنِ لوله توسطِ ریشه‌یِ درخت، باید اطرافِ لوله با دیواره‌یِ بتنی یا دیواره‌هایِ غیرِقابلِ‌نفوذِ مشابه محافظت شود.
•کانال‌هایی که برایِ لوله‌گذاری به‌موازاتِ پیِ ساختمان حفر می‌شوند، نباید زیرِ محدوده‌یِ سطحِ باربرِ پی قرار گیرند.
۱۷-۶-۸ نقشه‌هایِ چون‌ساخت (As Built)
•پس از اتمامِ عملیاتِ اجراییِ لوله‌کشی، نقشه‌یِ چون‌ساخت باید مطابقِ لوله‌کشیِ انجام‌شده توسطِ مجری تهیه و انطباقش با اجرا توسطِ ناظر تأیید شود.
نکته‌یِ کلیدی: برایِ دستگاه‌هایِ موتورخانه‌یِ مرکزی (دیگ‌ها، پکیجِ چگالشی) و دستگاهِ گرمایشیِ محفظه‌یِ کاملاً بسته (هرمتیک)، درجِ شماره‌یِ سریالِ دستگاه رویِ نقشه الزامی است.
•برایِ آبگرمکن‌ها/پکیج‌هایِ فن‌دار، اگر معبرِ دود پیش‌بینی نشده باشد، باید شماره‌یِ سریالِ دستگاه پس از نصب هم درج شود.
•نقشه‌یِ ایزومتریکِ چون‌ساخت باید شاملِ مشخصاتِ مالک/طراح/ناظر/مجری، طولانی‌ترین مسیر بر حسبِ متر، حداکثرِ مصرف بر حسبِ مترمکعب‌درساعت، طول‌وقطرِ هر قطعه، و تاریخِ اتمامِ عملیاتِ اجرایی باشد.
جدولِ مرورِ سریع
اقدامِ لازم اگر تغییرات ظرفیتِ کنتور را عوض کندطراح باید اصلاح کند؛ اجرا فقط پس از تأییدیه‌یِ جدید
شیرِ الزامی رویِ هر انشعابِ خروجیِ کلکتورشیرِ قفلیِ برنجی
محلِ مجازِ شیرِ مصرفنه بالا/پشتِ دستگاه، نه داخلِ کابینت
فاصله‌یِ عمودیِ شیر اگر مستقیماً زیرِ پریزِ برق باشددست‌کم ۵۰ سانتی‌متر
درپوشِ دهانه‌یِ خروجیِ شیرِ نقطه‌یِ انتهاییدرپوشِ فلزیِ دنده‌ای
محلِ ممنوعِ نقاطِ انتهاییِ لوله‌کشیپشتِ درها یا پشتِ دستگاه‌هایِ گازسوز
استفاده‌یِ مجدد از لوله/اتصالات/شیرِ مستعملممنوع
عبورِ لوله‌یِ گاز و کابلِ برق از یک کانالِ مشترکممنوع
لایه‌بندیِ کانالِ لوله‌یِ توکار در مسیرِ ماشینِ سنگین۱۰cm خاکِ نرم زیر، ۱۵cm بالا، موزاییک، ۱۰cm خاک، نوارِ اخطار
درجِ شماره‌یِ سریال در نقشه‌یِ چون‌ساختالزامی برایِ دیگ/پکیجِ چگالشی/دستگاهِ هرمتیک
برو به آزمونِ همین فصل