مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۱۹ — مدیریتِ انرژی در ساختمان‹گردشِ کار در مراحلِ طراحی، ساخت و بهره‌برداری‹درسنامه
مبحث ۱۹ — مدیریتِ انرژی در ساختمان
درسنامه — گردشِ کار در مراحلِ طراحی، ساخت و بهره‌برداری
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۹-۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
امتیازِ ۹۰۰ از ۱۰۰۰ در هر مرحله
•این مبحث تنها رعایتِ شدتِ مصرفِ انرژی در مرحله‌یِ بهره‌برداری را الزامی می‌داند، اما چون مصرف در بهره‌برداری تابعِ کیفیتِ طراحی و ساخت است، هر چهار مرحله (طراحی، ۳ بازرسیِ حینِ ساخت، پایانِ ساخت) کنترل می‌شوند.
نکته‌یِ کلیدی: برایِ دریافتِ پروانه‌یِ ساختمان، کسبِ حداقل ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ امتیازِ ارزیابیِ رده‌یِ بازدهیِ انرژی (برایِ رده‌یِ D) در مرحله‌یِ طراحی الزامی است.
نکته‌یِ کلیدی: در هر یک از سه بازرسیِ دوره‌ایِ حینِ ساخت، کسبِ حداقل ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ برایِ امکانِ ادامه‌یِ مراحلِ ساخت الزامی است.
نکته‌یِ کلیدی: صدورِ گواهیِ پایان‌کار و پروانه‌یِ بهره‌برداری، منوط به کسبِ حداقل ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ در بازرسیِ مرحله‌یِ پایانِ ساخت و دریافتِ حداقل رده‌یِ بازدهیِ D است.
•در صورتِ کاهشِ امتیازِ ارزیابی به کمتر از ۹۰۰ یا مغایرتِ چون‌ساخت (As-Built) با نقشه‌یِ مصوب، شهرداری‌ها موظف به اعمالِ مادّه‌یِ ۲۷ آیین‌نامه‌یِ اجراییِ مادّه‌یِ ۳۳ قانونِ نظامِ مهندسی‌اند.
انتخابِ روشِ طراحی: تجویزی یا شبیه‌سازی
•انتخابِ روشِ تجویزی یا شبیه‌سازی کاملاً اختیاری است و هر ساختمان در هر اقلیم/کاربری/مساحتی می‌تواند هر یک از این دو روش را برگزیند — با یک استثنایِ صریح.
نکته‌یِ کلیدی: اگر نسبتِ مساحتِ جداره‌یِ نورگذر به کلِ مساحتِ نما، حتی در یکی از نماهایِ ساختمان بیش از ۵۰٪ باشد، استفاده از روشِ تجویزی مجاز نیست و باید از روشِ شبیه‌سازی استفاده شود.
•پس از انتخابِ روش در مرحله‌یِ طراحی، امکانِ تغییرِ روش در هیچ‌یک از مراحلِ بازرسیِ ساخت/بهره‌برداری وجود ندارد — بازرسی‌ها بر اساسِ همان روشِ انتخاب‌شده انجام می‌شوند.
•روشِ تجویزی: برایِ کاربری‌هایِ مختلف در اقلیم‌هایِ متفاوت، عددها و احکامِ الزامیِ مشخصی (بر اساسِ بهینه‌یابیِ چندمؤلفه‌ای رویِ نمونه‌هایِ استاندارد) برایِ رسیدن به رده‌یِ D تعیین شده و باید عیناً رعایت شود.
•روشِ شبیه‌سازی: معیارِ کنترلِ طراحی، شدتِ مصرفِ انرژیِ سالانه (کیلووات‌ساعت بر مترمربع در سال) است؛ باید با نرم‌افزارِ موردِ تأیید و توسطِ شخصِ دارایِ صلاحیتِ شبیه‌سازی انجام شود.
•روشِ شبیه‌سازی برایِ تمامِ ساختمان‌ها بدونِ هیچ محدودیتی مجاز است؛ حتی طراحانی که روشِ تجویزی را انتخاب کرده‌اند، برایِ اعمالِ راه‌حل‌هایِ نوآورانه (سایه‌بان، تهویه‌یِ عبوری/دودکشی، بانکِ یخ و ...) می‌توانند با شبیه‌سازی، مقادیرِ متفاوت از روشِ تجویزی را توجیه و اجرا کنند.
سه بازرسیِ دوره‌ایِ حینِ ساخت
•انجامِ حداقل ۳ بازرسیِ دوره‌ای و سرزده در حینِ ساخت، توسطِ اشخاصِ دارایِ صلاحیت، الزامی است.
نکته‌یِ کلیدی: بازرسیِ اول — پیش از پایانِ سفت‌کاریِ جداره‌هایِ خارجی، با امکانِ نمونه‌برداری از جداره‌ها، سقف و کفِ مجاورِ هوا/خاک.
نکته‌یِ کلیدی: بازرسیِ دوم — پس از تکمیلِ سفت‌کاریِ پوسته‌یِ نورگذر و غیرنورگذر، با امکانِ اندازه‌گیریِ بازدهیِ خورشیدیِ جداره‌هایِ نورگذر؛ همچنین انطباقِ سامانه‌هایِ سرمایش/گرمایش/آب و IBMS بازرسی می‌شود.
نکته‌یِ کلیدی: بازرسیِ سوم — پس از اتمامِ تمامیِ تأسیساتِ مکانیکی و الکتریکی، با امکانِ انجامِ آزمایشِ نشتِ هوا (با ایجادِ اختلافِ فشار)؛ تمامیِ تجهیزاتِ سرمایش، گرمایش، تهویه، آبِ‌گرم/سرد و روشنایی باید کاملاً نصب شده باشند.
•تأمینِ شرایطِ لازم برایِ انجامِ هر سه بازرسی بر عهده‌یِ مالک یا مجریِ ذی‌صلاح است؛ در صورتِ عدمِ امکانِ بازرسی، آن گزارش با امتیازِ صفر ثبت می‌شود.
بازرسیِ پایانِ ساخت و بهره‌برداری
•بازرسیِ انرژیِ پایانِ ساخت، پس از اتمامِ همه‌یِ فعالیت‌هایِ ساختمانی و پیش از صدورِ گواهیِ پایان‌کار، الزامی است.
•نصب و راه‌اندازیِ کاملِ سخت‌افزار/نرم‌افزارِ سامانه‌یِ پایش (برق، گاز، گازوئیل، آب، تجدیدپذیر) و زیرپایش (واحدها، مشاعات، تجهیزاتِ بارز مانندِ چیلر و بویلر) پیش‌نیازِ این بازرسی است.
•در این بازرسی، گواهیِ شدتِ مصرفِ انرژیِ ساختمان (کیلووات‌ساعت بر مترمربع در سال) توسطِ بازرسِ دارایِ صلاحیت صادر و در «سامانه‌یِ واپایشِ انرژیِ ساختمان‌ها» بارگذاری می‌شود.
•در صورتِ عدمِ کسبِ رده‌یِ D در این مرحله، گزارشِ تفصیلیِ ایرادات توسطِ بازرس تهیه و برایِ اقداماتِ اصلاحی به مجریِ ذی‌صلاح تحویل می‌شود؛ صدورِ پلاکِ رده‌یِ انرژی منوط به رفعِ این ایرادات است.
•پایشِ مصرفِ انرژی در مرحله‌یِ بهره‌برداری، پس از تحویلِ ساختمان نیز به‌صورتِ مستمر الزامی است (تفصیلِ آن در فصلِ هفتم).
جدولِ مرورِ سریع
امتیازِ لازم در مرحله‌یِ طراحیحداقل ۹۰۰ از ۱۰۰۰
امتیازِ لازم در هر بازرسیِ حینِ ساختحداقل ۹۰۰ از ۱۰۰۰
امتیازِ لازم در بازرسیِ پایانِ ساختحداقل ۹۰۰ از ۱۰۰۰ + رده‌یِ D
مرزِ الزامِ روشِ شبیه‌سازینورگذریِ بیش از ۵۰٪ حتی در یک نما
تعدادِ بازرسی‌هایِ دوره‌ایِ حینِ ساخت۳ بازرسی
بازرسیِ اولپیش از پایانِ سفت‌کاریِ جداره‌هایِ خارجی
بازرسیِ دومپس از تکمیلِ سفت‌کاریِ پوسته
بازرسیِ سومپس از اتمامِ تأسیسات؛ امکانِ تستِ نشتِ هوا
عدمِ امکانِ بازرسیثبتِ امتیازِ صفر برایِ آن مرحله
تغییرِ روشِ طراحی پس از انتخابغیرِ مجاز در تمامیِ مراحلِ بعدی
برو به آزمونِ همین فصل