مبحث ۲۰ — علائم و تابلوها
درسنامه — الزامات الکتریکی و نگهداری تابلوها
خلاصه‌یِ بندهایِ ۲۰-۳-۷ و ۲۰-۳-۸، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
الزاماتِ الکتریکی (۲۰-۳-۷)
•سیم‌ها و تجهیزاتِ الکتریکی باید طبقِ ضوابطِ طرح و اجرایِ تأسیساتِ برقیِ ساختمان‌ها (مبحثِ سیزدهمِ مقرراتِ ملیِ ساختمان) باشند، دارایِ روکش و عایقِ مناسب باشند و به‌صورتِ ثابت نصب شوند.
•در مواقعِ قطعِ برق، وجودِ منابعِ تغذیه‌یِ پشتیبان برایِ تابلوهایِ ایمنی که از قدرتِ برق بهره می‌گیرند لازم است — مگر در صورتی‌که قطعِ برق خود از‌بین‌برنده‌یِ آن خطر باشد.
•تابلوهایِ ایمنی و اضطراری باید به‌گونه‌ای سازمان‌دهی و نظارت شوند که در زمانِ بهره‌برداری، روشن یا به‌وضوح دیده و خوانده شوند.
•دریچه‌هایِ بازدیدِ تجهیزاتِ الکتریکیِ تابلوهایِ ایمنی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که قابلِ‌دسترس برایِ کودکان نبوده و تنها با کلیدِ مخصوص باز و بسته شوند.
•در تابلوهایِ نورانی که سطحِ نمایشِ تابلو از جنسِ پلاستیکِ شفاف یا نیمه‌شفاف یا مصالحِ مشابه باشد، لامپ‌هایِ روشنایی و تجهیزاتِ الکتریکی باید حداقل ۵ سانتی‌متر از سطحِ ورقه‌هایِ پلاستیک فاصله داشته باشد.
•در هیچ تابلویی نمی‌توان از نورپردازیِ غیرِالکتریکی چون شعله و آتش استفاده کرد، مگر در مواردِ خاص مانندِ صنایع و پالایشگاه‌ها و با اخذِ مجوز از مرجعِ صدورِ مجوزِ تابلوها.
•تمامِ تابلوهایی که از طریقِ جریانِ برق اقدام به نورپردازی می‌کنند، باید به سیستمِ اتصال به زمینِ مناسب مجهز باشند.
نگهداری و تعمیر (۲۰-۳-۸)
•مسئولِ تابلوها در برابرِ حوادثِ احتمالی — چون سقوط، پرتابِ قطعات، سقوطِ تابلو و قطعاتِ آن در طوفان، برق‌گرفتگی و سایرِ مخاطراتِ ناشی از نگهداریِ آن‌ها در شرایطِ غیرِایمن — نیز مسئولیت دارد.
•تمامِ تابلوها و علائمِ ایمنی باید در شرایطِ مناسب نگهداری شوند، به‌طوری‌که قصد و منظورِ اصلی را به‌درستی اطلاع‌رسانی نمایند؛ نگهداری در شرایطِ مناسب از تمیزکردنِ عادی و رنگ‌پریدگی تا کنترلِ مرتبِ علائمِ چراغ‌دار و صوتی و نهایتاً اطمینان از کارکردِ صحیحِ آن‌ها را شامل می‌شود.
•نظافت، تعمیر و رنگ‌کاریِ مجددِ تابلو، به‌صورتی‌که مغایرتی با مشخصاتِ مندرج در مجوز نیابد، ضروری است و نیاز به اخذِ مجوزِ جدید ندارد.
•چنانچه نصب و جابه‌جایی یا برچیدنِ تابلوها موجبِ خسارت یا آسیب به محلِ نصب شود، یا وضعیتِ ناهنجاری در محلِ نصب و ناهماهنگی در نمایِ شهری ایجاد کند، مسئولِ تابلو و در صورتِ عدمِ دسترسی، مسئولِ ساختمان موظف به تعمیر و بازسازیِ محلِ نصب است.
•چنانچه مشخصاتِ محلِ نصبِ علائم و تابلوها به‌نحوی تغییر کند که موجبِ تغییرِ مشخصاتِ آن‌ها شود، مسئولِ تابلو موظف است وضعیتِ قرارگیریِ تابلو را طوری تصحیح کند که مجدداً مطابقتِ تابلو با مقررات تأمین شود.
•نظارت بر علائم و تابلوهایِ الزامی و بازدید از آن‌ها به‌منظورِ پایداری، استحکام و ایمنیِ تابلو و سازه‌یِ آن، باید در این مراحل انجام گیرد: الف) قبل از بهره‌برداری و در زمانِ ساخت، توسطِ مهندسِ ناظرِ ساختمان و مسئولِ ایمنیِ کارگاهِ ساختمانی؛ ب) پس از بهره‌برداری در کارگاه‌ها، توسطِ مسئولانِ ایمنیِ کارگاه؛ پ) پس از هرگونه تغییرات و ایجادِ وقفه در استفاده از آن، توسطِ مسئولِ تابلو؛ ت) پس از وقوعِ باد، طوفان، زلزله و غیره، توسطِ مسئولِ تابلو؛ ث) در هنگامِ بهره‌برداری از ساختمان، در مقاطعِ شش‌ماهه به‌صورتِ ادواری، توسطِ مسئولِ تابلو یا (در صورتِ عدمِ دسترسی) مسئولِ ساختمان.
جدولِ مرورِ سریع
مرجعِ فنیِ سیم‌کشی و تجهیزاتِ الکتریکیِ تابلومبحثِ سیزدهمِ مقرراتِ ملیِ ساختمان
فاصله‌یِ حداقلِ لامپ تا سطحِ پلاستیکِ تابلویِ نورانی۵ سانتی‌متر
نورپردازیِ غیرِالکتریکی (شعله/آتش)ممنوع مگر در صنایع/پالایشگاه‌ها با مجوزِ ویژه
الزامِ اتصال به زمینبرایِ تمامیِ تابلوهایِ نورپردازی‌شده با برق الزامی است
دوره‌یِ بازرسیِ ادواریِ تابلو در زمانِ بهره‌برداریهر شش ماه یک‌بار
چه زمانی نظافت/تعمیر/رنگ‌کاریِ مجدد نیاز به مجوزِ جدید نداردوقتی مغایرتی با مشخصاتِ مجوز ایجاد نکند
مسئولِ بازرسی پیش از بهره‌برداری (حینِ ساخت)مهندسِ ناظرِ ساختمان و مسئولِ ایمنیِ کارگاه
برو به آزمونِ همین فصل