مبحث ۲۲ — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها
درسنامه — تأسیسات بهداشتی
خلاصه‌یِ بندهایِ ۲۲-۶، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
کلیات
•بازرسی، تعمیر و نگهداریِ تأسیساتِ بهداشتیِ ساختمان برایِ دستیابی به این اهداف الزامی است: اطمینان از کیفیتِ مناسبِ آب در نقاطِ مصرف، مصرفِ بهینه‌یِ آب و انرژی، کارکردِ ایمن و مناسبِ شبکه‌هایِ فاضلاب/هواکش/آبِ باران، و افزایشِ عمرِ مفیدِ تأسیسات.
آلودگیِ آب می‌تواند در تماس و اختلاطِ ناخواسته‌یِ آبِ مصرفی با آبِ غیربهداشتی در محدوده‌یِ ملک، به‌علتِ کارنکردنِ حفاظ‌هایِ جلوگیری از برگشتِ جریان یا اثراتِ زنگ‌زدگی/خوردگیِ لوله‌کشی، ایجاد شود.
•چنانچه به اجرایِ لوله‌کشیِ آب، فاضلاب، هواکشِ فاضلاب، آبِ باران، نصبِ بست و تکیه‌گاه یا نصبِ لوازمِ بهداشتی نیاز باشد، باید مطابقِ مبحثِ شانزدهمِ مقرراتِ ملیِ ساختمان انجام شود.
تأسیساتِ توزیعِ آبِ مصرفی
مخازنِ دریافت و ذخیره‌یِ آب: باید هر سه ماه یک‌بار بازرسی، شاملِ نظافتِ کلی و تخلیه‌یِ بخشِ زیرینِ آن به ارتفاعِ ۱۸۰ الی ۳۰۰ میلیمتر بالاترِ کف، لای‌روبی، شستشو و ضدعفونیِ مخزن در صورتِ لزوم.
•لوله‌کشی‌ها، شیرها و اتصالاتِ آبرسانی: باید سالانه دو بار بازرسی شده و نشتی، رنگ و عایق‌کاریِ آن‌ها کنترل شود.
•حفاظت‌کننده‌هایِ جلوگیری از برگشتِ آب و شیرهایِ تنظیمِ فشار: باید سالانه دو بار بازرسی و عملکردِ صحیحِ آن‌ها بررسی شود.
•تلمبه‌هایِ آبرسانی: باید سالانه دو بار بازرسی شوند — کنترل و آزمایشِ راه‌اندازهایِ خودکار و نشانگرهایِ دما/فشار.
•مخازنِ تولید و ذخیره‌یِ آبِ گرم: باید سالانه دو بار از نظرِ خوردگی، زنگ‌زدگی و آلودگیِ میکروبی بازرسی شوند و ضمنِ نظافت و رسوب‌زدایی، کنترل‌کننده‌هایِ دما/فشار نیز بازرسی شود.
شبکه‌یِ فاضلابِ بهداشتی
•شبکه‌یِ فاضلابِ بهداشتی شاملِ لوله‌کشیِ فاضلاب و لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب است که باید به‌صورتِ ادواری کنترل شوند.
•لوله‌کشیِ فاضلاب: باید سالانه دو بار بازرسی شود — کنترلِ آب‌بندی/هوابندی، بازرسیِ دریچه‌هایِ بازدید و تعویضِ واشرهایِ فرسوده، و کنترلِ جریانِ تخلیه از لوازمِ بهداشتی.
•لوله‌کشیِ هواکشِ فاضلاب: باید سالانه دو بار بازرسی شود؛ ⚠️ دهانه‌هایِ خروجیِ هواکش رویِ بام باید سالم و مجهز به توری باشند و در دوره‌یِ بهره‌برداری مانعی در مجاورتِ آن‌ها ایجاد نشود.
لوازمِ بهداشتی، لوله‌کشیِ آبِ باران و بست‌ها
•لوازمِ بهداشتی: باید سالانه دو بار بازرسی شوند — استقرار و استحکامِ تکیه‌گاه‌ها، سلامتِ اتصالِ لوله‌هایِ آبِ سرد/گرم و فاضلاب، سیفون‌ها و شیرهایِ لوازمِ بهداشتی (فلاش‌تانک، فلاش‌والو).
•لوله‌کشیِ آبِ باران: باید سالانه دو بار بازرسی شود — آب‌بندبودنِ دریچه‌هایِ بازدید، عدمِ گرفتگیِ کف‌شوهایِ بام و تعویضِ بخش‌هایِ فرسوده.
•بست‌ها و تکیه‌گاه‌ها: کلیه‌یِ بست‌ها و تکیه‌گاه‌هایِ شبکه‌یِ لوله‌کشیِ بهداشتی باید سالانه دو بار بازرسی شده و سالم‌بودنشان اطمینان حاصل شود؛ استحکامِ استقرارِ لوازمِ بهداشتی رویِ کف‌ها یا دیوارها نیز باید بازرسی شود.
دوره‌یِ تناوبِ بازرسی (جدولِ ۲۲-۶-۱)
•طبقِ بندِ ۲۲-۶-۷، دوره‌یِ تناوبِ بازرسیِ بخش‌هایِ مختلفِ این فصل باید حداکثر برابر با زمان‌هایِ مندرج در جدولِ شماره‌یِ ۲۲-۶-۱ باشد.
طبقِ این جدول، مخازنِ آبِ تأسیساتِ توزیعِ آبِ مصرفی حداکثر هر سه ماه یک‌بار بازرسی می‌شوند؛ سایرِ بخش‌هایِ تأسیساتِ توزیعِ آبِ مصرفی، شبکه‌یِ فاضلابِ بهداشتی، لوازمِ بهداشتی، لوله‌کشیِ آبِ باران و بست‌ها/تکیه‌گاه‌ها همگی حداکثر سالانه دو بار هستند.
جدولِ مرورِ سریع
مرجعِ اجرایِ لوله‌کشیِ آب/فاضلاب/آبِ بارانمبحثِ شانزدهمِ مقرراتِ ملیِ ساختمان
تناوبِ بازرسیِ مخازنِ دریافت و ذخیره‌یِ آبهر سه ماه یک‌بار
ارتفاعِ تخلیه‌یِ بخشِ زیرینِ مخزنِ آب هنگامِ لای‌روبی۱۸۰ الی ۳۰۰ میلیمتر بالاترِ کف
تناوبِ بازرسیِ لوله‌کشی/شیرهایِ آبرسانی، تلمبه‌ها، مخازنِ آبِ گرمسالانه دو بار
تناوبِ بازرسیِ شبکه‌یِ فاضلابِ بهداشتی (لوله‌کشی + هواکش)سالانه دو بار
تناوبِ بازرسیِ لوازمِ بهداشتی، لوله‌کشیِ آبِ باران، بست‌ها/تکیه‌گاه‌هاسالانه دو بار
برو به آزمونِ همین فصل