مبحث ۲۲ — مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها
درسنامه — حفاظت در برابر حریق
خلاصه‌یِ بندهایِ ۲۲-۹، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
کلیات و الزاماتِ عمومی
•این فصل حداقل الزاماتی را که به‌منظورِ نگهداری و بهره‌برداریِ مناسب از تأسیسات و تجهیزاتِ حفاظتِ مقابلِ حریقِ نصب‌شده در ساختمان‌ها تعیین می‌کند؛ نگهداریِ مناسب طولِ عمرِ تجهیزات را افزایش داده و احتمالِ بروزِ خطا یا عملکردِ نامناسب را در مواقعِ اضطراری کاهش می‌دهد.
•ضوابط و مقرراتِ حفاظت در مقابلِ حریق باید مطابقِ الزاماتِ مجموعه‌مباحثِ مقرراتِ ملی، به‌ویژه مبحثِ سومِ مقرراتِ ملیِ ساختمان، و قوانینِ سازمانِ آتش‌نشانی رعایت شود.
بازدید توسطِ مسئولِ نگهداری: دسترسی و پلکانِ فرار
مسئولِ نگهداری باید حداقل هر سه ماه یک بار نسبت به کنترل و بازدیدِ ساختمان اقدام کند؛ تبصره: علاوه بر بازدیدهایِ ادواری، پس از بروزِ آتش‌سوزی و هرگونه تعمیر/تغییر/اشکال، سیستم باید به‌طورِ کامل مجدداً بازدید شود.
•قابلیتِ دسترسی: هر ساختمان باید برایِ مأمورانِ آتش‌نشانی و وسایلِ موردِ نیازشان قابلِ‌دسترسی باشد؛ فضایِ اطرافِ ساختمان و مسیرهایِ دسترسی باید همواره باز باشند.
•تحملِ بارِ محلِ تردد: در ساختمان‌هایِ دارایِ محوطه‌یِ باز که امکانِ ورودِ ماشینِ آتش‌نشانی وجود دارد، کفِ محوطه و راه‌هایِ دسترسی از نظرِ تحملِ بارِ ماشین‌هایِ سنگین باید بررسی شود.
•محوطه‌یِ پلکان و راه‌هایِ ارتباطی: معابرِ دسترسی به دهلیزِ پلکان باید کاملاً باز باشد؛ ⚠️ درهایِ ورودِ پلکانِ فرارِ داخلِ ساختمان باید به‌آسانی باز شده و خود‌به‌خود بسته شوند (آسان‌بازشو و خودبست)؛ عملکردِ تهویه‌یِ مکانیکی و فشارِ مثبتِ هوا در دهلیزِ پلکانی که به هوایِ باز ارتباط ندارد، باید کنترل شود.
سیستم‌هایِ اعلامِ حریق و شبکه‌یِ آبِ آتش‌نشانی
•سیستم‌هایِ اعلامِ حریق و متعلقاتِ آن — دتکتورها، شستی‌ها، آژیرها، چراغ‌هایِ کنترل‌شونده از راهِ دور، باتری‌هایِ سیستمِ اضطراری و مدارهایِ ارتباطی (کابل و سیم) — باید بازرسی و از عملکردِ لازم و کافیِ آن‌ها در مواقعِ ضروری اطمینان حاصل شود.
•شبکه‌یِ آبِ آتش‌نشانیِ ساختمان: عملکردِ پمپ و متعلقاتِ افزایشِ فشار، شبکه‌یِ لوله‌هایِ آبرسانیِ خشک و تر، مخزنِ ذخیره‌یِ آب (حجم، پوسیدگی، نشتی، حفاظت در برابرِ یخ‌زدگی)، جعبه‌هایِ آتش‌نشانی، سیستمِ برقِ اضطراری، و شبکه‌یِ بارنده/افشانه باید کنترل شود.
خاموش‌کننده‌هایِ دستی، موتورخانه و پارکینگ
•خاموش‌کننده‌هایِ دستی: باید از نظرِ تناسب با نوعِ حریق، تعداد، سالم‌بودن و عملکردِ مناسب، وضعیتِ نصب و دسترسی و تاریخِ شارژ بازرسی و کنترل شوند.
موتورخانه از جمله محل‌هایِ باپتانسیلِ حریقِ بالاست؛ در موتورخانه‌ها باید نوع/تعداد/محلِ نصبِ خاموش‌کننده‌ها، تهویه و تأمینِ هوایِ لازم برایِ احتراق و تجهیزاتِ تخلیه‌یِ دود، و راه‌هایِ دسترسی کنترل شود.
•پارکینگ: شبکه‌یِ بارنده و آبِ آتش‌نشانی، سیستم‌هایِ تهویه/تخلیه‌یِ هوا، سیستمِ کشف و اعلامِ حریق، راه‌هایِ خروجی و نشانگرهایِ خروجی، و چراغ‌هایِ اضطراری/تابلوهایِ هشداردهنده باید کنترل شود.
دوره‌یِ تناوبِ بازرسی
•بازرسی توسطِ بازرس باید سالانه یک‌بار انجام شود؛ علاوه بر بازرسیِ موارد یادشده، بازرس باید سوابقِ ثبت‌شده در پرونده‌یِ نگهداریِ ساختمان را نیز بررسی کرده و راهکارهایِ لازم را در ارتباط با اشکالات ارائه دهد.
جدولِ مرورِ سریع
مرجعِ اصلیِ ضوابطِ حفاظتِ حریقمبحثِ سومِ مقرراتِ ملیِ ساختمان و قوانینِ سازمانِ آتش‌نشانی
تناوبِ بازدیدِ مسئولِ نگهداری از تأسیساتِ حفاظتِ حریقحداقل هر سه ماه یک‌بار
زمانِ بازدیدِ اضافیِ الزامی (فراتر از تناوبِ منظم)بلافاصله پس از هر آتش‌سوزی، تعمیر، تغییر یا اشکال
ویژگیِ الزامیِ درهایِ پلکانِ فرارِ داخلِ ساختمانآسان‌بازشو و خودبست
تناوبِ بازرسیِ سالانه‌یِ بازرسسالانه یک‌بار
برو به آزمونِ همین فصل