درسنامه — کلیات ضوابط ایمنی ترافیکی ساختمان‌ها (حین ساخت)

خلاصه‌یِ بندهایِ ۱-۳-۲۳، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.

دامنه و مسئولیت‌ها

•مفادِ این بخش مربوط به ایمن‌سازیِ شبکه‌یِ معابرِ بلافصلِ محدوده‌یِ کارگاه‌هایِ ساختمانی است. محدوده‌یِ داخلِ کارگاه باید طبقِ مبحثِ ایمنی و حفاظتِ کار در حینِ اجرا (مبحثِ دوازدهم) ایمن‌سازی و محصور شود تا از ورودِ افرادِ متفرقه و غیرمسئول جلوگیری شود.

•مهندسینِ ترافیکِ ذیصلاح باید مشکلاتِ ترافیکی و مخاطراتِ ایمنیِ حینِ ساختِ ساختمان برایِ شبکه‌یِ معابرِ بلافصل و ورودی/خروجیِ ساختمان را شناسایی و تسهیلاتِ ساماندهیِ ترافیکی/ایمن‌سازیِ کارگاه را طراحی کنند.

•مجری موظف است پیش از هرگونه عملیاتِ عمرانی، محدوده‌یِ بلافصلِ کارگاه را بر اساسِ طرح‌هایِ مهندسینِ ترافیکِ ذیصلاح و پس از تأییدِ مراجعِ ذیصلاحِ شهری ایمن‌سازی کند. کارفرما موظف است تجهیزاتِ لازم را برایِ اجرایِ این طرح تدارک ببیند.

•برایِ ارائه‌یِ طرح‌هایِ مدیریتِ ترافیک، باید وضعیتِ ترددِ کارگاه (وسایلِ نقلیه، دوچرخه، عابرِپیاده)، تجهیزاتِ کنترلِ ترافیکِ موجود، مشخصاتِ فیزیکی (عرضِ معبر، جویِ آب، پیاده‌رو، مسیرِ دوچرخه، تعدادِ خطوط، شعاعِ قوس و ...)، محدودیتِ دید و دسترسیِ ساختمان‌هایِ پیرامونی برداشت شود — طبقِ چک‌لیستِ جدولِ ۲۳-۳-۱ (شاملِ ۲۲ ردیفِ مشخصاتِ فیزیکی).

ساعتِ اوج و چیدمانِ کارگاه

•هرگونه عملیاتِ عمرانی در محدوده‌یِ معابرِ شریانی و پیاده‌روهایِ پیرامونی نباید در ساعتِ اوجِ ترافیک انجام گیرد، مگر با اخذِ مجوزِ رسمی از مراجعِ ذیصلاح. تعیینِ ساعتِ اوج در شبکه‌یِ معابرِ بلافصلِ کارگاه بر عهده‌یِ مهندسِ ذیصلاح است.

•به‌جز حالتی که معبر کاملاً بر رویِ ترافیکِ عبوری مسدود شود، چیدمانِ کارگاه باید کمترین خطوطِ ترافیکی را تحتِ تأثیر قرار دهد: در ساعتِ اوج بیشترین تعدادِ خطوطِ عبوری در جهتِ جریانِ غالب تأمین شود؛ حفظِ جریانِ دوطرفه الزامی است مگر خیابان یک‌طرفه باشد؛ هیچ وسیله‌یِ نقلیه‌یِ غیرکارگاهی نباید در معابرِ بلافصلِ کارگاه توقف کند (تابلویِ توقفِ ممنوع در محدوده‌یِ ۱۵ متریِ کارگاه الزامی است).

نکته‌یِ کلیدی — زمان‌بندیِ عملیاتِ اشغال‌کننده‌یِ معبر (مثلِ بتن‌ریزی با میکسر/پمپ یا استقرارِ اسکلتِ فلزی با جرثقیلِ ثابت): اگر در معبرِ شریانی یا بالاتر باشد، فقط در روزهایِ تعطیل و نیمه‌شب تا ۶ صبح مجاز است؛ اگر معبر یک‌طرفه و فضا برایِ عبورِ خودرو باقی بماند، در روزهایِ تعطیل و نیمه‌شب تا ۷ صبح (پنجشنبه ۱۲ تا ۱۶ نیز) یا نیمه‌شب تا ۶ صبح و ۲۱ تا ۲۴ در سایرِ روزها مجاز است.

•بتن‌ریزیِ دستی یا اجرایِ اسکلتِ فلزی با جرثقیلِ متحرک، در صورتِ عدمِ ایجادِ انسدادِ ترافیکی، محدودیتِ زمانی ندارد. خاکبرداری/گودبرداری با تردّدِ مکررِ وسایلِ نقلیه‌یِ سنگین تنها با اخذِ مجوز از مراجعِ ذیصلاح در ساعاتِ مشخصی از شبانه‌روز مجاز است.

حفظِ عرضِ پیاده‌رو و جانماییِ تجهیزات

•اگر پس از جداسازیِ کارگاه و پیاده‌رو، حداقلِ مطلقِ عرضِ پیاده‌رو تأمین نشود یا کارگاه تمامِ عرضِ پیاده‌رو را اشغال کند، باید مسیرِ جایگزین در نظر گرفته شود. حداقلِ مطلقِ عرضِ باقی‌مانده: ۱٫۲۰ متر برایِ معابرِ محلی، ۱٫۵ متر برایِ جمع‌وپخش‌کننده، و ۳ متر برایِ معابرِ شریانی (به‌دلیلِ ملاحظاتِ معلولینِ دارایِ ویلچر).

•در باریک‌شدنِ خطوطِ عبوری، حداقلِ عرضِ عبورِ سواره‌رو در هر جهت باید ۳٫۵ متر باشد تا عبورِ خودرویِ آتش‌نشانی ممکن شود؛ در شرایطِ خاص با تأییدِ مهندسِ ذیصلاح تا ۳ متر و در معابرِ واقع در قوس تا ۴٫۵ متر قابلِ کاهش است.

•جانماییِ تجهیزاتِ کنترلِ ترافیک: به‌جز تابلوهایِ محدودیتِ توقف، هیچ علامتِ دیگری نباید پیش از شروعِ عملیات نصب شود؛ وسایلِ نقلیه‌یِ سنگینِ متوقف در مسیر باید مجهز به چراغِ چشمک‌زن یا گردانِ زرد/نارنجی باشند؛ مشخصاتِ تجهیزات باید مطابقِ نشریه‌هایِ ۹۹ و ۲۶۷ و استانداردِ ملیِ شماره‌یِ ۱۴۸۱۵ باشد.

•مسدود کردنِ پیاده‌رو/معابر برایِ تخلیه‌یِ مصالح ممنوع است مگر با مجوزِ مراجعِ ذیصلاحِ شهری و برایِ مدتی معین؛ حتی با مجوز، جانماییِ تجهیزات باید کمترین مزاحمت را برایِ تردد ایجاد کند و دسترسیِ وسایلِ نقلیه‌یِ سنگین/اضطراری/امدادی را مسدود نکند.

جدولِ مرورِ سریع

مرجعِ ایمن‌سازیِ داخلِ کارگاهمبحثِ دوازدهمِ مقرراتِ ملی (ایمنی و حفاظتِ کار در حینِ اجرا)

تعدادِ ردیفِ جدولِ برداشتِ مشخصاتِ فیزیکیِ کارگاه۲۲ ردیف (جدولِ ۲۳-۳-۱)

فاصله‌یِ نصبِ تابلویِ توقفِ ممنوعمحدوده‌یِ ۱۵ متری از هر طرفِ کارگاه

زمانِ مجازِ عملیاتِ اشغال‌کننده‌یِ معبرِ شریانی به بالافقط روزهایِ تعطیل و نیمه‌شب تا ۶ صبح

عملیاتی که هیچ محدودیتِ زمانی نداردبتن‌ریزیِ دستی یا اسکلتِ فلزی با جرثقیلِ متحرک (بدونِ انسدادِ معبر)

حداقلِ مطلقِ عرضِ پیاده‌رویِ باقی‌مانده در معابرِ محلی۱٫۲۰ متر

حداقلِ مطلقِ عرضِ پیاده‌رویِ باقی‌مانده در معابرِ شریانی۳ متر

حداقلِ عرضِ سواره‌رو برایِ عبورِ خودرویِ آتش‌نشانی۳٫۵ متر (قابلِ کاهش تا ۳ متر در شرایطِ خاص)

مرجعِ استانداردِ تجهیزاتِ ترافیکینشریه‌هایِ ۹۹ و ۲۶۷ و استانداردِ ملیِ شماره‌یِ ۱۴۸۱۵

برو به آزمونِ همین فصل