مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق‹راهِ خروج (۵): تجمعی، تجاری، صنعتی/انباری، تأسیسات، فرارِ اضطراری‹درسنامه
مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق
درسنامه — راهِ خروج (۵): تجمعی، تجاری، صنعتی/انباری، تأسیسات، فرارِ اضطراری
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۴-۶-۳ تا ۱۸-۶-۳، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
تصرفِ تجمعی
نکته‌یِ کلیدی: تصرفِ تجمعی با بارِ تصرفِ بیش از ۳۰۰ نفر باید یک «خروجِ اصلی» با پهنایِ حداقل نصفِ بارِ تصرف داشته باشد؛ خروج‌هایِ غیرِاصلیِ همان تراز هم باید در مجموع ظرفیتِ حداقل نیمیِ دیگرِ متصرفان را پوشش دهند.
•بالکنِ داخلی: بارِ تصرفِ حداکثر ۵۰ نفر ← یک خروج کافی است؛ ۵۱ تا ۱۰۰ نفر ← حداقل دو خروجِ دور از هم؛ بیش از ۱۰۰ نفر ← مثلِ یک طبقه‌یِ مستقل با تعداد و عرضِ کاملِ خروج محاسبه می‌شود.
•مسیرِ پیمایش تا درِ خروج حداکثر ۶۰ متر (با بارنده ۷۵ متر؛ نشیمنِ فضایِ باز تا ۱۲۰ متر؛ ساختارِ نوعِ ۱/۲ محدودیتی ندارد). مسیرِ مشترکِ تردد از هر صندلی تا نقطه‌یِ انتخابِ دو مسیر، حداکثر ۹ متر (فضایِ زیرِ ۵۰ نفر: تا ۲۳ متر).
•راهروهایِ بن‌بست حداکثر ۶۰۰ سانتی‌متر (مگر با حداکثر ۲۴ جایگاهِ نشستنِ فاصله تا راهرویِ دیگر). راهروهایِ پلکانیِ خروج، پهنایِ آزادِ حداقلِ ۱۲۰ سانتی‌متر (دوطرفه) یا ۹۰ سانتی‌متر (یک‌طرفه)؛ راهرویِ مسطح/شیب‌دارِ دوطرفه ۱۰۵ سانتی‌متر.
کسبی/تجاری
نکته‌یِ کلیدی: سه گروهِ فرعی بر اساسِ اندازه — گروهِ الف: زیرِبنایِ ناخالصِ بیش از ۲۸۰۰ مترمربع یا بیش از ۳ طبقه؛ گروهِ ب-۱: ۲۸۰ تا ۲۸۰۰ مترمربع با حداکثر ۳ طبقه؛ گروهِ ب-۲: حداکثر ۲۸۰ مترمربع با ۲ یا ۳ طبقه.
•در تصرفِ کسبی بیش از یک طبقه، پلکان/شیب‌راهِ داخلیِ خروج باید دوربندی شود؛ فقط پلکانِ زیرزمین‌به‌همکف از این قاعده معاف است.
•در تصرفِ گروهِ الف باید حداقل یک مسیرِ آزادِ راهرو، مستقیم به یک خروج، با عرضِ حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر وجود داشته باشد. اگر همه‌یِ درهایِ ورودیِ مشتری رویِ یک دیوار باشند، نیمیِ عرضِ خروجِ کلِ بنا باید همان دیوار تأمین شود. دستِ‌کم نیمی از خروج‌ها نباید نیازمندِ عبور از صندوق/راهرویِ پرداخت باشند.
صنعتی و انباری
•در خروجِ افقیِ دودر، فقط اولین درِ مسیر می‌تواند کشوییِ برقیِ خودکاربسته‌شو باشد (معمولاً باز، فقط با فرمانِ دود بسته می‌شود)؛ درِ دوم باید خودبسته‌شویِ معمولی باشد.
نکته‌یِ کلیدی: نردبانِ فرارِ حریق در تصرفِ صنعتی/انباری فقط برایِ حداکثر ۳ متصرف مجاز است؛ سرسره‌یِ فرار فقط در تصرفِ صنعتی/انباریِ پرمخاطره و با آموزشِ کاملِ متصرفان مجاز است.
فضاهایِ تأسیساتی و خدماتی
نکته‌یِ کلیدی: اتاقِ دیگِ بخار/زباله‌سوز/کوره با مساحتِ بیش از ۴۵ مترمربع و ظرفیتِ سوختیِ بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ بی‌تی‌یو بر ساعت، به دو درگاهِ دسترسِ خروج نیاز دارد (یکی می‌تواند نردبانِ ثابت باشد)، با فاصله‌یِ افقیِ حداقل نصفِ بزرگ‌ترین بُعدِ اتاق از هم.
•اتاقِ تهویه/تبرید با مساحتِ بیش از ۹۰ مترمربع هم به همین دو خروج نیاز دارد و تمامِ نقاطش باید در محدوده‌یِ ۴۵ متری یک خروج باشد؛ درها باید موافقِ جهتِ خروج و خودبسته‌شو باشند.
•سردخانه با مساحتِ ۹۰ مترمربع یا بیشتر و دمایِ زیرِ ۲۰ درجه، به دو خروج نیاز دارد؛ بدونِ بارنده، تمامِ نقاط باید در ۴۵ متریِ یک خروج باشند.
•راهروهایِ تأسیساتی/گالری‌ها از ضوابطِ تصرفِ ص-۲ پیروی می‌کنند: پهنایِ حداقل ۶۰ سانتی‌متر مجاز، دوربندیِ پلکان الزامی نیست، و نردبان یا پله‌یِ مارپیچ هم مجاز است.
فرارِ اضطراری و نجات
•این بازشو فقط برایِ تصرفِ مسکونی و درمانی/مراقبتی الزامی است: زیرزمین‌ها و اتاق‌هایِ خوابِ طبقه‌یِ ششم و پایین‌تر باید یک بازشویِ بیرونیِ مستقیم به معبر/حیاط داشته باشند. استثنا: ساختمانِ کاملاً بارنده‌دار؛ اتاقِ‌خوابِ دارایِ درِ مستقیم به کریدورِ مقاوم با دسترسی به دو خروجِ دورازهم؛ زیرزمینِ با سقفِ کوتاه‌ترِ از ۲۰۰ سانتی‌متر.
نکته‌یِ کلیدی: حداقلِ مساحتِ بازشویِ آزادِ مفید ۰٫۵۵ مترمربع (کفِ هم‌ترازِ زمین: ۰٫۴۶ مترمربع)؛ حداقلِ ارتفاعِ آزاد ۶۰ سانتی‌متر و حداقلِ عرض ۵۰ سانتی‌متر؛ لبه‌یِ زیرین حداکثر ۱۱۰ سانتی‌متر از کف.
•بازشو باید بدونِ کلید از داخل قابلِ‌بازشدن باشد؛ قفل/توری/میله رویِ آن فقط اگر با همان نیرویِ عادی و بدونِ کلید باز شود، مجاز است.
•چاهِ پنجره (وقتی کفِ بازشو زیرِ سطحِ زمینِ مجاور است): مساحتِ آزادِ حداقل ۰٫۸۳ مترمربع با بُعدِ افقیِ حداقل ۹۰ سانتی‌متر؛ اگر عمقِ چاه بیش از ۱۱۰ سانتی‌متر باشد، نردبان/پله‌یِ ثابت الزامی است (عرضِ داخلیِ حداقل ۳۰ سانتی‌متر، فاصله‌یِ پله‌ها حداکثر ۴۶ سانتی‌متر).
جدولِ مرورِ سریع
آستانه‌یِ خروجِ اصلیِ تصرفِ تجمعیبارِ تصرف بیش از ۳۰۰ نفر؛ پهنا ≥ نصفِ بارِ تصرف
خروجِ بالکنِ داخلی≤۵۰نفر: ۱ خروج | ۵۱-۱۰۰: ۲ خروج | >۱۰۰: مثلِ طبقه‌یِ مستقل
مسیرِ مشترکِ تردد در تجمعیحداکثر ۹ متر (زیرِ ۵۰ نفر: ۲۳ متر)
سقفِ زیرِبنایِ گروهِ الفِ تجاریبیش از ۲۸۰۰ مترمربع یا بیش از ۳ طبقه
عرضِ حداقلِ مسیرِ آزادِ خروجِ گروهِ الف۱۵۰ سانتی‌متر
ظرفیتِ نردبانِ فرارِ حریقِ صنعتی/انباریحداکثر ۳ متصرف
آستانه‌یِ اتاقِ دیگِ بخار/کوره برایِ ۲ خروجبیش از ۴۵م² و بیش از ۴۰۰٬۰۰۰BTU/h
مساحتِ آزادِ بازشویِ فرارِ اضطراری۰٫۵۵م² (کفِ هم‌ترازِ زمین: ۰٫۴۶م²)
حداقلِ ارتفاع/عرضِ بازشویِ فرار۶۰ × ۵۰ سانتی‌متر
لبه‌یِ زیرینِ بازشویِ فرار از کفحداکثر ۱۱۰ سانتی‌متر
برو به آزمونِ همین فصل