مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق‹سیستم‌هایِ اطفایِ حریق و کنترلِ دود‹درسنامه
مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق
درسنامه — سیستم‌هایِ اطفایِ حریق و کنترلِ دود
خلاصه‌یِ بندهایِ ۹-۳، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
خاموش‌کننده‌هایِ دستی
•نوع/تعداد/فاصله‌یِ خاموش‌کننده‌ها طبقِ استانداردِ ملیِ ۱۳۳۰۰ یا NFPA 10:2013 و بر اساسِ کلاسِ خطرِ فضا تعیین می‌شود؛ ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: در پارکینگ، انبار و اتاقِ تأسیسات باید از خاموش‌کننده‌یِ چرخ‌دار استفاده شود.
•خاموش‌کننده باید در دیدِ واضح، رویِ قلاب/آویزِ مخصوص باشد؛ نصب پشتِ در یا داخلِ کابینتِ قفل‌شده (به‌جز جعبه‌یِ آتش‌نشانی) ممنوع است.
دوربندِ پلکانِ محافظت‌شده در برابرِ دود — سه راهکار
نکته‌یِ کلیدی: دوربندِ پلکانِ محافظت‌شده در برابرِ دود، علاوه بر دوربندِ مقاومِ آتشِ معمولی (۳-۶-۳-۳-۳ و ۳-۸-۶)، باید یکی از سه راهکار را هم داشته باشد: لابیِ تهویه‌شده، بالکنِ خارجیِ باز، یا فشارِ مثبت.
•دسترسی به این پلکان فقط از طریقِ لابی یا بالکنِ باز است (یا مستقیم، اگر فشارِ مثبت باشد)؛ فضایِ قابلِ‌تصرف (واحدِ مسکونی/تجاری/اداری) هرگز نباید مستقیم به این پلکان باز شود.
•عرضِ لابی باید برابرِ عرضِ کریدورِ منتهی به آن باشد، ولی هرگز کمتر از ۱۱۰ سانتی‌متر؛ طولش در جهتِ پیمایش حداقل ۱٫۸ متر.
ساختار و درهایِ دوربندِ دودی
نکته‌یِ کلیدی: هم دوربندِ پلکان و هم لابیِ آن باید با موانعِ آتشِ حداقل ۲ ساعته از بقیه‌یِ ساختمان (و از هم) جدا شوند؛ بالکنِ بیرونی هم باید طبقِ ضوابطِ فصلِ ۳-۸ ساخته شود.
•درهایِ آتشِ این دوربند باید خودبسته‌شو یا خودکاربسته‌شویِ متصل به کاشفِ دود باشند؛ با فعال‌شدنِ کاشفِ دود، همه‌یِ درهایِ خودکاربسته‌شویِ این دوربند در تمامِ طبقات باید هم‌زمان بسته شوند.
راهکارِ تهویه‌یِ طبیعی
•اگر دسترسی از طریقِ بالکنِ بیرونی باشد، درِ آتشِ بینِ بالکن و دوربند باید حداقل ۱٫۵ ساعت مقاومت داشته باشد.
نکته‌یِ کلیدی: اگر از لابیِ تهویه‌یِ طبیعی استفاده شود، آن لابی باید حداقل ۱٫۵ مترمربع سطحِ خالصِ بازشو رو به حیاط/معبر داشته باشد؛ درِ آتشِ کریدور-به-لابی حداقل ۱٫۵ ساعته و درِ لابی-به-پلکان حداقل ۲۰ دقیقه‌ای است؛ دیوارِ خارجیِ خودِ پلکان هم باید حداقل ۲ ساعت باشد — و این ۲ ساعت را نمی‌توان به بهانه‌یِ فاصله‌یِ مجزاسازیِ حریق کاهش داد (بازشو در آن دیوار هم اصلاً مجاز نیست).
راهکارِ تهویه‌یِ مکانیکی
•درهایِ کریدور-به-لابی (۱٫۵ ساعته) و لابی-به-پلکان (۲۰ دقیقه) در راهکارِ مکانیکی هم دقیقاً همان اعدادِ راهکارِ طبیعی‌اند.
نکته‌یِ کلیدی: تعویضِ هوایِ لابی حداقل ۱ بار در دقیقه؛ هوایِ خروجی حداقل ۱۵۰٪ هوایِ ورودی. دریچه‌یِ ورودیِ هوا حداکثر ۱۵ سانتی‌متر از کف و دریچه‌یِ خروجی حداکثر ۱۵ سانتی‌متر از سقف نصب می‌شود.
•«تله‌یِ دود»: سقفِ راهرو باید حداقل ۵۰ سانتی‌متر بالاترِ نعل‌درگاهِ درهایِ لابی باشد، تا فضایی برایِ صعودِ دود بالایِ قدِ افراد بماند.
•سیم‌کشی/کانال‌کشیِ این سیستمِ تهویه باید مستقل از بقیه‌یِ ساختمان باشد؛ اگر داخلِ ساختمان قرار گیرد، باید با مانعِ آتشِ حداقل ۲ ساعته از بقیه جدا شود — مگر کابلِ کنترل/برقی که خودش ۹۰ دقیقه مقاومت دارد، یا با حداقل ۵ سانتی‌متر بتن پوشیده شده باشد.
راهکارِ فشارِ مثبت
نکته‌یِ کلیدی: راهکارِ فشارِ مثبت برایِ پلکان، فقط وقتی مجاز است که کلِ ساختمان به شبکه‌یِ بارنده‌یِ تأییدشده مجهز باشد؛ فشارِ داخلِ پلکان باید بینِ ۲۵ تا ۹۰ پاسکال باشد.
•فشارِ مثبتِ شفتِ آسانسور (به‌جایِ لابیِ آسانسور) بازه‌یِ متفاوتی دارد: بینِ ۲۵ تا ۶۷ پاسکال؛ هوایِ ورودی باید از بیرونِ ساختمان و حداقل ۰٫۶ متر دور از هر سیستمِ خروجِ هوا تأمین شود؛ ظرفیتِ فن حداقل ۰٫۴۸ مترمکعب بر ثانیه به ازایِ هر درِ چاهِ آسانسور.
جدولِ مرورِ سریع
خاموش‌کننده‌یِ الزامی در پارکینگ/انبار/تأسیساتنوعِ چرخ‌دار
سه راهکارِ دوربندِ پلکانِ ضدِ‌دودلابیِ تهویه‌شده | بالکنِ باز | فشارِ مثبت
حداقلِ عرض/طولِ لابیِ دسترسیِ پلکان۱۱۰ سانتی‌متر عرض / ۱٫۸ متر طول
مقاومتِ دوربند و لابی از بقیه‌یِ ساختمانحداقل ۲ ساعت
بازشویِ خالصِ لابیِ تهویه‌یِ طبیعیحداقل ۱٫۵ مترمربع
درِ کریدور-به-لابی / لابی-به-پلکان۱٫۵ ساعته / ۲۰ دقیقه‌ای
مقاومتِ دیوارِ خارجیِ پلکانِ لابیِ طبیعی۲ ساعت، غیرِقابلِ‌کاهش با قاعده‌یِ فاصله
تعویضِ هوایِ لابیِ مکانیکی≥۱ بار در دقیقه؛ خروجی ≥۱۵۰٪ ورودی
تله‌یِ دود (سقفِ راهرو بالایِ نعل‌درگاه)حداقل ۵۰ سانتی‌متر
فشارِ مثبتِ پلکان / شفتِ آسانسور۲۵ تا ۹۰ پاسکال / ۲۵ تا ۶۷ پاسکال
برو به آزمونِ همین فصل