مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق‹راهِ خروج (۴): ضوابطِ تصرف — مسکونی، آموزشی، درمانی‹درسنامه
مبحث ۳ — حفاظتِ ساختمان‌ها در مقابلِ حریق
درسنامه — راهِ خروج (۴): ضوابطِ تصرف — مسکونی، آموزشی، درمانی
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۱-۶-۳ تا ۱۳-۶-۳، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
هتل‌ها، خوابگاه‌ها و اقامتگاه‌هایِ مسافرپذیر
نکته‌یِ کلیدی: هر اتاق یا سوئیتِ بیش از ۱۸۵ مترمربع (در هتل، خوابگاه یا اقامتگاهِ مسافرپذیرِ با ظرفیتِ ۱۶ نفر یا بیشتر) باید حداقل دو درِ دسترسِ خروجِ دور از هم داشته باشد.
•فاصله‌یِ داخلِ اتاق/سوئیت تا یک راهرویِ دسترسِ خروج حداکثر ۲۳ متر است؛ اگر کلِ بنا با شبکه‌یِ بارنده محافظت شود، این فاصله تا ۳۸ متر افزایش‌پذیر است.
•طولِ راهِ تخلیه‌یِ خروج (از انتهایِ دوربندِ پلکان تا معبرِ عمومی) در هتل‌ها نباید از ۳۰ متر بیشتر باشد.
بناهایِ آپارتمانی
نکته‌یِ کلیدی: قاعده‌یِ پیش‌فرض این است که هر واحدِ مسکونیِ آپارتمانی باید به دستِ‌کم دو خروجِ مجزا و دورازهم دسترسی داشته باشد؛ فقط سه استثنایِ زیر تک‌خروجی را مجاز می‌کنند.
•استثنایِ ۱: واحد مستقیماً به خیابان/حیاط راه دارد، یا پلکانِ اختصاصیِ خودش را دارد که با موانعِ حداقل ۱ساعته و بدونِ بازشو از بقیه جدا شده و در ترازِ تخلیه مستقیم به بیرون باز می‌شود.
•استثنایِ ۲ (یک پلکانِ داخلیِ دوربندی‌شده): ساختمانِ حداکثر ۶ طبقه و ۲۳ متر، حداکثر ۳ واحد در هر طبقه؛ دوربندِ ۲ساعته با درهایِ خودبسته‌شویِ ۱٫۵ساعته، کریدورِ ۱ساعته، فاصله‌یِ درِ واحد تا پلکان حداکثر ۷٫۵ متر، فاصله‌یِ طبقاتِ زیرِ تخلیه تا پلکان حداکثر ۲۳ متر.
•استثنایِ ۳ (یک پلکانِ خارجی): ساختمانِ حداکثر ۶ طبقه و ۲۳ متر، حداکثر ۲ واحد در هر طبقه، با درهایِ خودبسته‌شویِ ۱٫۵ساعته و رعایتِ همان فاصله‌یِ ۲۳ متری.
•فاصله‌یِ داخلِ واحدِ مسکونی تا کریدور/پلکانِ خارجی حداکثر ۲۳ متر (با بارنده: ۳۸ متر) — دقیقاً هم‌ارزِ قاعده‌یِ هتل‌ها.
خانه‌هایِ یک یا دو خانواری
نکته‌یِ کلیدی: هر اتاقِ‌خواب یا فضایِ زندگی باید یک «راهِ اصلیِ فرار» (درِ مستقیم/پلکان/شیب‌راه به بیرون) و یک «راهِ دومِ فرار» داشته باشد؛ راهِ دوم لازم نیست اگر اتاق درِ مستقیم به بیرون دارد یا واحد کاملاً به بارنده مجهز است.
•راهِ دومِ فرار می‌تواند درِ/پلکانِ دیگر، عبور از فضایِ مجاورِ بدونِ درِ قفل‌شدنی، یا یک پنجره/درِ بازشوی فرار باشد (طبقِ مشخصاتِ فصلِ ۳-۶-۱۸، با لبه‌یِ زیرین حداکثر ۱۱۰ سانتی‌متر از کف) که یکی از این سه شرط را داشته باشد: لبه‌یِ بالایی حداکثر ۶ متر از زمینِ مجاور، یا مستقیماً برایِ آتش‌نشانی قابلِ‌دسترس و تأییدشده، یا بازشدن به یک بالکنِ بیرونی.
استقرارِ مسکونی رویِ تصرف‌هایِ دیگر
•راهِ خروجِ اصلیِ هیچ واحدِ مسکونی نباید از میانِ تصرفِ مخاطره‌آمیز عبور کند. عبور از میانِ تصرفِ غیرمسکونیِ دیگر فقط با شبکه‌یِ بارنده‌یِ کاملِ ساختمان، یا با جداسازیِ کلِ مسیر با ساختارِ حداقل ۱ساعته، مجاز است.
نکته‌یِ کلیدی: پلکانِ خروجِ تصرفِ غیرمسکونی هرگز نباید با پلکانِ خروجِ تصرفِ مسکونی مشترک باشد؛ درِ بینِ آن دو فقط از سمتِ غیرمسکونی و فقط با کلیدی که در اختیارِ ساکنانِ مسکونی است، باز می‌شود.
آموزشی/فرهنگی
•کلاسِ پیش‌دبستانی و سالِ اولِ دبستان فقط در ترازِ تخلیه‌یِ خروج مجاز است؛ سالِ دومِ دبستان حداکثر یک طبقه بالاترِ آن.
نکته‌یِ کلیدی: راهروهایِ دسترسِ خروج در مدرسه حداقل ۲۴۰ سانتی‌متر عرض دارند؛ حتی با تجهیزاتِ ثابت/متحرک، عرضِ مفید نباید به کمتر از ۱۸۰ سانتی‌متر برسد.
•راهروِ دسترسی به ردیفِ صندلیِ ثابتِ کلاس‌ها حداقل ۱۱۰ سانتی‌متر (یک‌طرفِ دیوار: ۹۰ سانتی‌متر؛ حداکثر ۶۰ صندلی: ۷۵ سانتی‌متر).
•اتاقِ آموزشیِ زیرِ ترازِ تخلیه فقط تا نصفِ ارتفاعش می‌تواند زیرِ زمین باشد و باید یک خروجِ مستقیم به بیرون داشته باشد؛ درهایِ راهِ خروج و فضایِ تجمعیِ ≥۱۰۰ نفر نباید قفل داشته باشند؛ پنجره‌یِ هر کلاس الزامی است (چفت حداکثر ۱۳۵ سانتی‌متر از کف) مگر با بارنده یا درِ مستقیم به بیرون.
درمانی/مراقبتِ تندرستی
نکته‌یِ کلیدی: اتاقِ بستری فقط از طریقِ یک فضایِ واسطه (مثلِ اتاقِ نشیمن) می‌تواند به راهرو برسد، اگر آن اتاق حداکثر ۸ بیمار داشته باشد. اتاق/سوئیتِ بستری با زیربنایِ بیش از ۹۵ مترمربع، یا غیرِبستری بیش از ۱۸۵ مترمربع، باید دو درِ دسترسِ خروجِ دور از هم داشته باشد.
•زیرزمین‌ها و اتاق‌هایِ خواب/بستریِ زیرِ طبقه‌یِ چهارم باید بازشویِ فرارِ اضطراری (فصلِ ۳-۶-۱۸) داشته باشند.
•سالنِ بستری با تفکیکِ داخلی حداکثر ۴۶۰ مترمربع؛ سالنِ غیرِبستری حداکثر ۹۳۰ مترمربع (با شرطِ حداکثر ۱۵ متر مسیر یا حداکثر یک فضایِ واسطه).
•فاصله‌هایِ مجاز: طولِ دسترسِ خروج از جلویِ هر اتاق در راهرو حداکثر ۴۵ متر (با بارنده تا ۶۰ متر)؛ از هر نقطه‌یِ هر فضا حداکثر ۶۰ متر؛ داخلِ فضایِ بستری تا درگاهِ راهرو حداکثر ۱۵ متر.
•در تصرف‌هایِ بازداشتی/تحتِ‌نظر، فاصله‌ها کوتاه‌تر است (جلویِ اتاق ۳۰ متر، هر نقطه ۴۵ متر، اتاقِ‌خواب تا راهرو ۱۵ متر) و حیاطِ داخلی هرگز نمی‌تواند جایِ تخلیه‌یِ خروج را بگیرد — فقط حیاطِ دوربندیِ مخصوص، با ۱٫۵ مترمربع به ازایِ هر متصرف و حداقل ۱۵ متر از دیوارِ خارجی.
جدولِ مرورِ سریع
آستانه‌یِ نیازِ اتاقِ هتل به دو درزیربنایِ بیش از ۱۸۵ مترمربع
فاصله‌یِ داخلِ اتاق/واحد تا راهرو۲۳ متر (با بارنده: ۳۸ متر)
سقفِ ساختمانِ تک‌پلکانِ آپارتمانی۶ طبقه و ۲۳ متر، با ۳ (داخلی) یا ۲ (خارجی) واحد در طبقه
لبه‌یِ زیرینِ پنجره‌یِ فرارِ خانه‌یِ مسکونیحداکثر ۱۱۰ سانتی‌متر از کف
عرضِ راهرویِ دسترسِ خروجِ مدرسهحداقل ۲۴۰ سانتی‌متر (حداقلِ مفید ۱۸۰ سانتی‌متر)
چفتِ پنجره‌یِ کلاسِ درسحداکثر ۱۳۵ سانتی‌متر از کف
آستانه‌یِ فضایِ واسطه در بستریِ بیمارستانحداکثر ۸ بیمار در اتاقِ بستری
سقفِ سالنِ بستریِ تفکیک‌شده۴۶۰ مترمربع (غیرِبستری: ۹۳۰ مترمربع)
فضایِ حیاطِ بازداشتیِ جایگزینِ تخلیه۱٫۵ مترمربع به ازایِ هر نفر، حداقل ۱۵ متر از دیوار
برو به آزمونِ همین فصل