مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها‹انبارها، تأسیسات و سایرِ مشاعات‹درسنامه
مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها
درسنامه — انبارها، تأسیسات و سایرِ مشاعات
خلاصه‌یِ بندهایِ ۱۱،۱۲،۱۳-۵-۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
انبارها
نکته‌یِ کلیدی: حداقل ارتفاع در فضاهایِ انباری‌ای که افراد برایِ مدتِ طولانی در آن‌ها حضور پیدا نمی‌کنند، ۲٫۱۰ متر است. اگر تدابیرِ تهویه برایِ چنین انباری پیش‌بینی نشده باشد، بر رویِ سطحِ در باید شیارهایی جهتِ ورود و خروجِ هوا تعبیه شود.
•اگر در انبارهایِ تخصصی/حرفه‌ای افراد به‌طورِ بلندمدت حضور داشته باشند یا از آن به‌عنوانِ فضایِ اقامت/اشتغال استفاده شود، مقرراتِ همان نوع فضا (اندازه، ارتفاع، تهویه، نورگیری) باید رعایت شود. حفاظتِ انبارها دربرابرِ آتش تابعِ مبحثِ سوم است؛ انبارِ موادِ ساختمانیِ حینِ اجرا تابعِ مبحثِ دوازدهم.
فضاهایِ نصبِ تأسیسات و موتورخانه
نکته‌یِ کلیدی: شیرها، کلیدها و کنتورهایِ اصلیِ آب/برق/گاز باید ایمن و مطمئن نصب شوند، توسطِ مسئولانِ تأسیسات قابلِ‌دسترس باشند، در معرضِ ضربه نباشند، محلشان در تابلویِ واکنشِ اضطراری معرفی شود، و نباید توسطِ کودکان قابلِ‌دسترس باشند.
•فضایِ موتورخانه باید طبقِ مبحثِ چهاردهم باشد؛ صدابندیِ آن طبقِ مبحثِ هجدهم. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: در ساختمان‌هایِ گروهِ ۶، ۷ و ۸، قرارگیریِ موتورخانه در زیرِ فضایِ بازِ زیرزمین (با رعایتِ الزاماتِ پیش‌آمدگیِ‌زیرزمین و مقرراتِ راهِ‌امدادرسانی) مجاز است؛ طراحی باید امکانِ ورود/خروجِ دستگاه‌هایِ سنگین را هم درنظر بگیرد.
کانال/دریچه‌یِ تهویه و نصبِ تأسیسات در فضایِ باز
•محلِ دستگاه‌هایِ تهویه باید طوری باشد که بو/غبار/خاک به فضاهایِ دیگر منتقل نشود و طبقِ مبحثِ هجدهم صدابندی شده باشد؛ همین قاعده برایِ کانال‌هایِ تأسیساتیِ افقی/قائم هم صادق است. فضاهایِ تأسیساتی باید بازشو یا مجرایِ‌هوایِ متصل به خارج داشته باشند.
نکته‌یِ کلیدی: همه‌یِ دریچه‌هایِ ورودی/خروجیِ کانال‌ها باید با توری/شبکه/کرکره‌یِ محکمی محافظت شوند که جسمی به قطرِ ۱۲٫۵ میلی‌متر از آن نگذرد و موش/جانورانِ‌موذی نتوانند آن را بجوند.
•نصبِ تجهیزات در فضاهایِ باز/نیمه‌باز (ایوان، تراس، بام) نباید به نما/حجمِ ساختمان لطمه بزند. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: تجهیزاتِ خنک‌کننده مانندِ کولر باید تا حدِ ممکن دورِ از تابشِ مستقیمِ آفتاب نصب شوند؛ کانال‌هایِ کولرِ فضایِ باز باید کوتاه و با عایقِ حرارتیِ مناسب پوشیده باشند.
فضایِ اقامتِ سرایدار
•فضایِ اقامتِ سرایدار (که وظیفه‌یِ نگهداری/حفاظتِ عمومیِ ساختمان را دارد) جزوِ مشاعاتِ ساختمان است و تابعِ مقرراتِ فضاهایِ تصرفِ مسکونی است.
نکته‌یِ کلیدی: سرایداری باید ورودیِ جداگانه و مستقل از فضایِ موتورخانه و واحدهایِ تصرفِ دیگر داشته باشد، طوری که رفت‌وآمدِ سرایدار مزاحمِ سایرِ ساکنان نشود؛ و باید به فضایِ بهداشتیِ مشاع دسترسی داشته باشد. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: در ساختمان‌هایِ گروهِ ۶، ۷ و ۸ با بیش از ۱۰ واحدِ تصرف، پیش‌بینیِ حداقل یک فضایِ اقامتِ سرایدار الزامی است.
استخر — الزاماتِ مکانی و ابعاد
•محلِ استخر و امکاناتِ ورزشیِ دیگر، اگر سندِ تفکیکیِ مجزا نداشته باشند، جزوِ مشاعاتِ ساختمان‌اند. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: استخرهایِ واقع در طبقاتِ زیرین نباید چسبیده به مرزِ مالکیت ساخته شوند — فاصله‌یِ دیواره‌ها از مرزِ مالکیت در وجوهِ مختلف حداقل ۲ متر، و در طرفِ معبرِ عمومی حداقل ۳ متر باشد.
نکته‌یِ کلیدی: در دورتادورِ تمامِ استخرها باید مسیرِ حرکتیِ بدونِ‌مانع و غیرِلغزنده با عرضِ حداقل ۱٫۲۰ متر پیش‌بینی شود (در استخرهایِ عمومی، بسته به تعدادِ استفاده‌کننده، این پهنا افزایش می‌یابد). هر استخر باید حداقل یک وسیله‌یِ خروجِ افراد (پله یا نردبان) داشته باشد.
استخر — ایمنی و تجهیزات (شاملِ سونا)
•تمامِ استخرهایِ شنا باید به تجهیزاتِ تصفیه و تخلیه‌یِ آب مجهز باشند (بدونِ صدمه به همسایگان/تأسیساتِ شهری)؛ در اطرافشان باید وسایلِ نجات (مانندِ حلقه‌یِ نجات) در دسترس باشد.
نکته‌یِ کلیدی: سونایِ خشک باید حداقل یک درِ بازشو از هر دو سو، یک پنجره با ابعادِ حداقل ۰٫۵۰ × ۰٫۳۰ متر در ارتفاعِ‌دید، و یک دریچه‌یِ تهویه داشته باشد. سونایِ بخار باید کاملاً بخاربندی شود (دیوار/کف/سقف) تا خطرِ میعان نباشد؛ تأسیساتِ الکتریکیِ آن باید مقاومِ‌دربرابرِ‌بخار باشد.
نکته‌یِ کلیدی: در استخرهایِ سرپوشیده‌یِ عمومی، تأمینِ حداقل دو راهِ خروج مطابقِ مبحثِ سوم الزامی است.
محلِ بازیِ کودکان
•محلِ بازیِ کودکان باید از خطراتی مانندِ برخورد با وسایلِ نقلیه، تابشِ شدیدِ آفتاب، بادِ مزاحم و سقوط از ارتفاع محفوظ باشد، امکانِ نظارتِ بزرگ‌سالان فراهم باشد و امکانِ تعرضِ افرادِ بیگانه وجود نداشته باشد. دسترسی به آن باید از محوطه یا فضایِ عمومیِ ساختمان باشد.
•اگر در فضایِ بسته/سرپوشیده باشد، اندازه/ارتفاع/تهویه/نورگیری/ورودوخروجش باید بر پایه‌یِ جمعیتِ پیش‌بینی‌شده، با مقرراتِ فضایِ اشتغال یا تجمع مطابقت داشته باشد.
نکته‌یِ کلیدی: فضایِ بازیِ کودکان باید حداقل به یک روشویی و یک آب‌خوری دسترسی داشته باشد؛ فضاهایِ بازیِ برایِ ۲۰ نفر یا بیشتر باید حداقل به یک سرویسِ بهداشتی هم دسترسی داشته باشند. ورودیِ فضایِ بازیِ سرپوشیده باید مجهز به قفلِ مناسبی باشد که دسترسی به کلیدش فقط برایِ مدیریتِ ساختمان ممکن باشد.
جدولِ مرورِ سریع
حداقل ارتفاعِ انبارِ بدونِ‌حضورِ‌طولانی۲٫۱۰ متر
قطرِ محافظِ دریچه‌هایِ کانالبستنِ عبورِ اجسام با قطرِ ۱۲٫۵ میلی‌متر
سرایداری در گروه۶-۸الزامی اگر واحدهایِ تصرف > ۱۰
فاصله‌یِ استخرِ زیرزمین از مرز۲ متر (وجوه) | ۳ متر (طرفِ معبر)
عرضِ مسیرِ حرکتیِ دورِ استخرحداقل ۱٫۲۰ متر
پنجره‌یِ سونایِ خشکحداقل ۰٫۵۰ × ۰٫۳۰ متر در ارتفاعِ دید
راه‌هایِ خروجِ استخرِ سرپوشیده‌یِ عمومیحداقل ۲ راه
سرویسِ‌بهداشتیِ محلِ‌بازیِ‌کودکانالزامی اگر ظرفیت ≥ ۲۰ نفر
برو به آزمونِ همین فصل