مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها‹پیوستِ حفاظتی-انتظامی: کلیات و تعاریف‹درسنامه
مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها
درسنامه — پیوستِ حفاظتی-انتظامی: کلیات و تعاریف
خلاصه‌یِ بندهایِ پ۱،۲-۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
اهداف، دامنه و تکالیفِ قانونی
•هدفِ این پیوست، ارتقایِ امنیت، ایمنی و حفاظت از جان‌ومالِ مردم/متصرفین/بهره‌برداران، و پیشگیری از سرقت است. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: دامنه‌یِ شمولش، طبقِ تصویب‌نامه‌یِ هیأتِ‌وزیران، کلیه‌یِ شهرک‌ها و مجتمع‌هایِ اداری/تجاری/مسکونی/صنعتی و مراکزِ عمومی است؛ صدورِ گواهیِ‌عدمِ‌خلاف و پایان‌کار، منوطِ به تأییدِ مهندسِ‌ناظر برایِ رعایتِ همین پیوست است.
نکته‌یِ کلیدی: تمامِ تجهیزات و لوازمِ حفاظتی-الکترونیکیِ مذکور در این پیوست باید از مراکزِ دارایِ مجوزِ رسمی از فرماندهیِ یگان‌هایِ انتظامی‌وحفاظتیِ فراجا تهیه و نصب شوند؛ شرکتِ‌مجری هم باید پس از نصب، گواهیِ رعایتِ استانداردها را به مالک بدهد.
•مسئولیتِ نصب/نگهداریِ مستمر و نظارت بر عملکردِ این تمهیدات، بر عهده‌یِ مالکِ‌تصرف و مدیرِ‌ساختمان است؛ در تعمیر/بازسازی هم نباید پیوستگیِ این الزامات حتی موقتاً نقض شود.
تعاریفِ‌پایه
•«الزاماتِ حفاظتی-انتظامی» یعنی مجموعه‌یِ تمهیداتِ حفاظتِ‌فیزیکی‌والکترونیکی برایِ حفظِ جان‌ومالِ متصرفین و پیشگیری از سرقت. «اتاق» فضایی با نور‌وتهویه‌یِ مستقل است که با دیوار/در/پنجره/سقف/کف از بقیه جدا شده؛ «بازشو» سطحی است که هم نورگذر است هم قابلیتِ بازوبسته‌شدن برایِ تهویه دارد.
•«فضا» یعنی مکانی با فعالیتِ مشخص — شاملِ فضایِ ارتباط‌ودسترسی، فضایِ‌تأسیسات، فضاهایِ‌باز (حیاطِ‌بیرونی، حیاطِ‌خلوت، پاسیو، حیاطِ‌مرکزی)، فضاهایِ‌نیمه‌باز (بالکن، مهتابی)، توقفگاه (خصوصی/عمومی)، فضایِ‌مشاع، و جایگاهِ‌امدادرسانی — همه‌شان تقریباً همان تعاریفِ فصلِ۲ هستند، اینجا فقط برایِ همین پیوست تکرار شده‌اند.
رویکردهایِ پیشگیری از جرم
نکته‌یِ کلیدی: دو رویکردِ متمایز تعریف شده‌اند — پیشگیری از طریقِ طراحیِ‌محیطی (CPTED) یعنی طراحیِ مناسبِ فضا/محیطِ‌ساخته‌شده برایِ کاهشِ فرصت‌هایِ‌مجرمانه و ترسِ از جرم؛ پیشگیریِ‌وضعی یعنی حذفِ تلاقیِ‌مجرم‌باهدف از طریقِ مقاوم‌سازی، سخت‌کردنِ‌آماجِ‌جرم، کنترلِ‌دسترسی، تقویتِ‌نظارت و افزایشِ‌خطرِ‌دستگیری.
تجهیزاتِ‌فیزیکیِ ایمن
نکته‌یِ کلیدی: «حفاظِ‌ایمن» باید فارغ‌از ابعاد/جنس، به‌سادگی قابلِ‌شکستن/جداشدن/تغییرشکل/تخریب نباشد، غیرِقابلِ‌عبور و ضدِحریق هم باشد. «قفلِ‌ایمن» فقط با کلیدِ‌منحصربه‌خودش باز شود، نه با ابزارِ‌دیگر.
نکته‌یِ کلیدی: «درِ‌ضدسرقتِ‌ایمن» چهارچوبِ‌فلزیِ مقاوم، کلافِ‌فلزیِ‌سنگین، نمایِ‌چوب/MDFِ حداقل۸میلی‌متری، حداقل ۳ لولا از سمتِ‌داخل، و چشمی‌وزنجیرِ‌پشت‌بند دارد. «درِ‌کرکره‌ایِ‌برقیِ‌ایمن» باید دربرابرِ کشیدن/هل‌دادن مقاوم باشد و قفلش از نوعِ مکانیکی-الکترونیکی (مگاترونیکی) باشد.
دوربینِ‌مداربسته و سامانه‌یِ‌هشدارِالکترونیک
نکته‌یِ کلیدی: دوربین‌هایِ‌مداربسته حداقل باید این شرایط را داشته باشند: ذخیره‌سازیِ‌تصاویر برایِ حداقل ۳ ماه (با تاریخ‌وزمان)، دیدِ‌شب‌وروز با کیفیتِ‌مناسب، نصب در ارتفاعِ‌ایمنِ غیرِقابلِ‌دستکاری، و اتصال به برقِ‌اضطراری (UPS). در تصرف‌هایِ‌مشخص‌شده، قابلیتِ تشخیصِ‌چهره‌وپلاک‌خوانی هم الزامی است.
•«مرکزِ هشدارِ الکترونیک» (به‌اختصار «مها») تحتِ‌نظارتِ فراجا، مسئولِ نصب/راه‌اندازی/پشتیبانیِ سامانه‌هایِ هشدارِ‌الکترونیک و ارتباطشان با مراکزِ موردِتأیید است.
سامانه‌یِ اعلامِ‌سرقت و سیستمِ‌مه‌سازِ‌ضدسرقت
نکته‌یِ کلیدی: سامانه‌یِ اعلامِ‌سرقت سه درجه‌یِ‌حفاظتی دارد — نوعِ۳: غیرِقابلِ‌برنامه‌ریزی (ساده‌ترین)؛ نوعِ۲: باقابلیتِ‌برنامه‌ریزیِ‌محدود (تلفن‌کننده/پیام‌دهنده، بدونِ اتصال به مرکزِهشدار)؛ نوعِ۱: حرفه‌ای، کاملاً قابلِ‌برنامه‌ریزی و متصل به مرکزِهشدار/مانیتورینگِ آنلاین.
نکته‌یِ کلیدی: سیستمِ‌مه‌سازِ‌ضدسرقتِ‌هوشمند باید در هر ثانیه حداقل ۲۰ مترمکعب از محل را مه‌پاشی کند؛ مه‌یِ تولیدشده باید حداقل ۳۰ دقیقه ماندگاری داشته باشد و در قطعِ‌برق، باتری تا حداقل ۳ ساعت پشتیبانی کند. مه باید بی‌ضرر برایِ تنفس و دارایِ تأییدیه‌یِ وزارتِ‌بهداشت باشد.
تعاریفِ تکمیلی
نکته‌یِ کلیدی: «ساختمانِ‌آپارتمانی» چندین واحدِ‌تصرف دارد؛ «ساختمانِ‌ویلایی» از هرچهارطرف آزاد است و نمایِ‌بیرونی دارد. نمایِ‌شیشه‌ای یعنی پوششِ‌حداقل۶۰٪شیشه؛ «پیوسته» یعنی بدونِ جداکننده در تقسیمِ۲۰مترمربعی؛ «ناپیوسته» یعنی با جداکننده.
•«جایگاهِ‌امدادرسانی» فضاها/سطوحی‌اند که برایِ کمک‌وامدادرسانی از طریقِ فضاهایِ‌باز (مثلِ راهروهایِ‌اضطراری) در نظر گرفته می‌شوند. «مؤسسه‌یِ‌خدماتِ‌حفاظتی‌ومراقبتی» نهادِ ثبت‌شده و تحتِ‌نظارتِ فراجاست که «نگهبان»هایِ آموزش‌دیده را برایِ نگهبانیِ تصرف‌ها به‌کار می‌گیرد.
دسته‌بندیِ‌تصرف‌هایِ همین پیوست
نکته‌یِ کلیدی: این پیوست، مستقل از فصلِ۳ (که حروفِ م/آ/د/ت/ح/ک/ص/ن/خ/ف دارد)، دسته‌بندیِ موازیِ خودش را با حروفِ اختصاصیِ «ح-» دارد: ح-آ (آموزشی/فرهنگی)، ح-ت (تجمعی)، ح-ح (حرفه‌ای/اداری)، ح-ص (صنعتی/تولیدی)، ح-د (درمانی/مراقبتی)، ح-ک (کسبی/تجاری)، ح-خ (مخاطره‌آمیز)، ح-م (مسکونی/اقامتی).
•هرکدام زیرگروه‌هایِ‌شماره‌دار هم دارند — مثلاً ح-م-۲ یعنی «ساختمان‌هایِ‌آپارتمانی تا حداکثر۱۹واحد» و ح-م-۳ یعنی «بیش‌از۲۰واحد» (تفاوتی که در دسته‌بندیِ‌فصلِ۳ اصلاً وجود نداشت). ح-ح-۳ هم به‌طورِویژه به «اماکنِ دارایِ رده‌وحریمِ‌حفاظتی» (مراجعِ‌نظامی/انتظامی/قضایی/بانک) اشاره دارد که تابعِ آیین‌نامه‌هایِ خاصِ خودشان‌اند.
جدولِ مرورِ سریع
مرجعِ صدورِ مجوزِ تجهیزاتِ حفاظتی-الکترونیکیفرماندهیِ یگان‌هایِ انتظامی‌وحفاظتیِ فراجا
دو رویکردِ پیشگیری از جرمCPTED (طراحیِ‌محیطی) و پیشگیریِ‌وضعی (حذفِ‌تلاقی)
حداقل لولایِ درِ‌ضدسرقتِ‌ایمن۳ عدد از سمتِ داخل
سقفِ ذخیره‌سازیِ تصاویرِ دوربینِ‌مداربستهحداقل ۳ ماه
درجاتِ سامانه‌یِ‌اعلامِ‌سرقتنوعِ۳ ساده | نوعِ۲ محدود | نوعِ۱ حرفه‌ای‌ومتصل
پاششِ سیستمِ‌مه‌سازِ‌ضدسرقت≥۲۰ مترمکعب/ثانیه، ماندگاریِ ≥۳۰ دقیقه
کدهایِ‌تصرفِ این پیوست (مستقل از فصلِ۳)ح-آ، ح-ت، ح-ح، ح-ص، ح-د، ح-ک، ح-خ، ح-م
مرزِ ح-م-۲ و ح-م-۳۱۹ واحد (م-۲) در برابرِ ۲۰+ واحد (م-۳)
برو به آزمونِ همین فصل