مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها‹ساخت/هم‌جواری/نما و فضاهایِ ارتباط‌ودسترس‹درسنامه
مبحث ۴ — الزاماتِ عمومیِ ساختمان‌ها
درسنامه — ساخت/هم‌جواری/نما و فضاهایِ ارتباط‌ودسترس
خلاصه‌یِ بندهایِ پ۴+۱-۵-پ-۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
الزاماتِ کلیِ ساخت و موقعیتِ ساختمان
نکته‌یِ کلیدی: پنجره، تراس و بالکن در طبقاتِ همکف و اول باید به‌منظورِ ممانعت از ورودِ غیرمجاز، مجهز به حفاظِ‌ایمن باشند.
نکته‌یِ کلیدی: تیربرق، درخت، تابلویِ‌تبلیغاتی، پایه‌یِ‌اسامیِ‌کوچه، تأسیساتِ‌برق‌ومخابرات، کافو و شالتر باید در موقعیتِ‌مناسبی از ساختمان قرار گیرند تا ورود از طریقِ تراس/بالکن/پنجره میسر نشود. اگر فضایِ‌شهری محدود باشد و این موقعیتِ‌مناسب تأمین نشود، نصبِ حفاظِ‌ایمن بر رویِ تمامیِ پنجره/بالکن/تراس همان ساختمان الزامی می‌شود.
هم‌جواری و نمایِ ساختمان
نکته‌یِ کلیدی: تصرف‌هایِ‌هم‌جوار باید طوری طراحی شوند که ورودِ غیرمجازِ افراد از طریقِ دیوار/پنجره/تراس/بالکن به ساختمانِ مجاور ممکن نباشد؛ ورود از طریقِ بام‌هایِ ساختمان‌هایِ مجاور به یکدیگر هم نباید به‌سادگی ممکن باشد (بدونِ مغایرت با مبحثِ سوم).
•نماسازی باید طوری باشد که بالارفتن/دسترسی از طریقِ مصالحِ‌نما ممکن نباشد، و ورود از پشت‌بام به تراس/بالکن/پنجره‌هایِ طبقاتِ پایین‌تر آسان نباشد. محلِ‌استقرارِ علمک و لوله‌کشیِ گاز هم باید طوری باشد که دسترسی از طریقِ آن به تراس/بالکن/پنجره/حیاط ممکن نشود.
نکته‌یِ کلیدی: در ساختمان‌هایِ مسکونی، اگر نمایِ اصلیِ همکف‌واول از نوعِ شیشه‌ایِ‌پیوسته باشد، باید از سمتِ‌داخل دارایِ حفاظِ‌فلزیِ‌مناسب باشد؛ در سایرِ ساختمان‌ها، نصبِ حفاظِ‌کرکره‌یِ‌برقی/فلزیِ‌ایمن از بیرون یا استفاده از شیشه‌یِ ضدسرقت/ضداغتشاش الزامی است.
راهروها
•راهروها باید دارایِ سیستمِ‌روشناییِ‌مناسب و حساس‌به‌حرکت باشند. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: در راهروهایی که نورِ طبیعی‌شان از سقف تأمین می‌شود، نصبِ حفاظِ‌ایمن‌ومناسب الزامی است.
راه‌پله و اتاقکِ خرپشته
نکته‌یِ کلیدی: ایجادِ بازشو یا پنجره از داخلِ‌واحدها به راه‌پله ممنوع است؛ بازشو/پنجره‌هایِ طراحی‌شده در راه‌پله‌هایِ همکف و طبقاتِ‌اول‌وآخر باید دارایِ حفاظِ‌ایمن باشند. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: ورودی‌وخروجیِ راه‌پله‌هایِ ساختمان باید مجهز به دوربینِ‌مداربسته باشند.
•درِ اتاقکِ‌خرپشته باید از جنسِ‌فلزیِ‌مناسب‌ومحکم و دارایِ قفلِ‌ایمن باشد. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: اگر درِ خرپشته شیشه‌خور باشد، عرضِ شیشه باید حداکثر ۰٫۱۲ متر باشد و حفاظِ‌ایمن هم داشته باشد. دیوارهایِ پیرامونیِ خرپشته باید از جنسِ دیوارهایِ خارجی و با نماسازیِ‌مناسب باشند.
بالکن و مهتابی (تراس)
نکته‌یِ کلیدی: فاصله‌یِ‌افقیِ بینِ نزدیک‌ترین نقاطِ بالکن یا مهتابی با تراس/پنجره/ایوان/بازشوهایِ واحدِ‌مجاور، باید طوری باشد که دسترسیِ افراد از یک واحد به واحدِ دیگر ممکن نباشد.
•بالکنِ طبقاتِ‌همکف‌واول باید دارایِ حفاظِ‌ایمن‌ومناسب باشد؛ در/پنجره‌یِ بالکن و مهتابی هم باید دارایِ قفلِ‌ایمن (و در موردِ مهتابی، حفاظِ‌ایمن هم) باشند.
حیاطِ بیرونی
نکته‌یِ کلیدی: ارتفاعِ دیوارهایِ اطرافِ حیاطِ‌بیرونی، با احتسابِ حفاظِ‌ایمن، نباید کمترِ از ۳٫۲۰ متر باشد. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: این حفاظ باید در بخشِ فوقانی دارایِ خمی به‌شکلِ «۷» با زاویه‌یِ ۴۵ درجه و حداقل طولِ‌افقیِ ۰٫۳۰ متر به‌سمتِ بیرونِ دیوار باشد (برایِ جلوگیری از بالارفتن).
•دوربین‌هایِ‌مداربسته در حیاطِ‌بیرونی باید طوری نصب شوند که تمامیِ بخش‌هایِ حیاط — شاملِ درهایِ ورودی‌وخروجی، توقفگاه، و دیوارها — را تحتِ‌پوشش قرار دهند. نصبِ علمکِ‌گاز رویِ دیوارِ حیاطِ‌بیرونی هم باید طبقِ همان قاعده‌یِ نمایِ‌ساختمان باشد.
حیاطِ خلوت و حیاطِ مرکزی
•دیوارهایِ حیاطِ‌خلوت هم باید همان قاعده‌یِ ارتفاعِ۳٫۲۰متری‌وخمِ۷شکل را رعایت کنند؛ در/پنجره‌هایش هم باید قفل‌وحفاظِ‌ایمن داشته باشند. ⚠️ نکته‌یِ کلیدی: نصبِ دوربینِ‌مداربسته در حیاطِ‌خلوت فقط زمانی الزامی است که آن حیاط، مجاورِ فضایِ‌بیرونی یا حیاطِ ساختمانِ‌مجاور باشد.
نکته‌یِ کلیدی: پنجره‌یِ طبقاتِ‌همکفِ مشرف به حیاطِ‌مرکزی باید حداقل ۱ متر از کفِ‌معبرِ‌مجاور فاصله داشته باشد و دارایِ حفاظِ‌ایمن‌ومناسب باشد؛ دوربینِ‌مداربسته هم باید به تعدادِ‌کافی نصب شود تا محیطِ پیرامونی را دربر بگیرد.
پاسیو (حیاطِ داخلی)
•فاصله‌یِ پنجره و بازشوهایِ داخلِ پاسیو باید طوری باشد که دسترسی از یک پنجره به پنجره‌هایِ واحدهایِ مجاور ممکن نباشد؛ همه‌یِ پنجره‌ها هم باید حفاظِ‌ایمن‌ومناسب داشته باشند.
نکته‌یِ کلیدی: پاسیو باید از سمتِ پشت‌بام هم دارایِ حفاظِ‌ایمن‌ومناسب باشد — چون سطحِ پشت‌بام می‌تواند نقطه‌یِ ورودِ‌جایگزین به پاسیو باشد.
جدولِ مرورِ سریع
حفاظِ‌الزامیِ پنجره/تراس/بالکنِ همکف‌واولحفاظِ‌ایمن
نمایِ‌شیشه‌ای‌پیوسته‌یِ همکف‌واولِ مسکونیحفاظِ‌فلزی از سمتِ داخل الزامی
راه‌پله: بازشو از داخلِ واحدهاممنوع
عرضِ حداکثرِ شیشه‌خورِ درِ خرپشته۰٫۱۲ متر
ارتفاعِ دیوارِ حیاطِ‌بیرونی (باحفاظ)حداقل ۳٫۲۰ متر
شکلِ خمِ حفاظِ دیوارخمِ «۷» با زاویه‌یِ ۴۵° و طولِ‌افقیِ ≥۰٫۳۰م
دوربینِ‌الزامیِ حیاطِ‌خلوتفقط اگر مجاورِ فضایِ‌بیرونی/حیاطِ‌مجاور باشد
فاصله‌یِ پنجره‌یِهمکف از کفِ‌معبر (حیاطِ‌مرکزی)حداقل ۱ متر
برو به آزمونِ همین فصل