مبحث ۶ — بارهای وارد بر ساختمان
درسنامه — بارهای خاک و فشار هیدرواستاتیکی
خلاصه‌یِ بندهایِ ۴-۶، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
کلیات و فشارِ جانبی (بندهایِ ۱-۴-۶ و ۲-۴-۶)
•این فصل حداقلِ ضوابط برایِ محاسبه‌یِ بارهایِ خاک و فشارِ هیدرواستاتیکی است که باید هماهنگ با کلیه‌یِ موارد بیان‌شده در مبحثِ هفتمِ مقرراتِ ملّیِ ساختمان (ژئوتکنیک و مهندسیِ پی) رعایت شود.
•نیرویِ ناشی از فشارِ خاک یا فشارِ هیدرواستاتیکی باید بر رویِ دیوارهایِ زیرزمین‌ها و سایرِ سازه‌هایِ مشابه که در پشتِ آن‌ها خاک قرار دارد، منظور گردد. این فشار، با توجه به مشخصاتِ مکانیکیِ خاک و ضوابطِ مبحثِ هفتم تعیین می‌شود و در هر حالت نباید کمتر از فشارِ مایعِ معادل با وزنِ مخصوصِ ۵ کیلونیوتن بر مترمکعب در نظر گرفته شود.
•چنانچه خاکِ مجاورِ دیوار در معرضِ سربارهایِ ثابت یا متحرک (ماشین‌آلات، ترافیک) قرار گیرد، اثرِ این سربارها نیز باید در محاسبه‌یِ فشارِ خاک بر دیوار منظور شود.
•چنانچه سطحِ آبِ زیرزمینی بالا باشد، اثراتِ فشارِ هیدرواستاتیکی باید در محاسباتِ فشارِ جانبی منظور شود. چنانچه در مطالعاتِ ژئوتکنیکی خاکِ منبسط‌شونده گزارش شده باشد، فشارِ جانبی باید بر اساسِ نتایجِ آن مطالعات افزایش یابد.
•اثراتِ فشارهایِ جانبیِ خاک، ناشی از حرکتِ زمین در زمانِ زلزله، باید با روش‌هایِ مناسبِ مبحثِ هفتم تعیین و در ترکیباتِ بارگذاریِ زلزله منظور شود. در دیوارهایِ زیرزمینِ یکپارچه با سیستمِ سازه‌ای (تیر-ستون-دیافراگم-دیوارِ برشی)، به اثراتِ تغییرِ فشارِ خاک طبقِ الزاماتِ مبحثِ هفتم باید توجه شود.
زیرفشارِ کف/شالوده و ضرایبِ اطمینان (بندهایِ ۳-۴-۶ و ۴-۴-۶)
•در طراحیِ کفِ زیرزمین و اجزایِ افقیِ مشابه پایین‌تر از سطحِ زمین، اثرِ زیرفشارِ آبِ زیرزمینی — در صورتِ وجود — باید به‌صورتِ فشارِ هیدرواستاتیکی بر تمامِ کف در نظر گرفته شود؛ بارهایِ هیدرواستاتیکی باید تا زیرِ سطحِ شالوده محاسبه شوند و هرگونه بارِ روبه‌بالا نیز باید در طراحی منظور شود.
•در صورتِ وجودِ خاکِ منبسط‌شونده زیرِ شالوده یا تاوه، شالوده و تاوه باید برایِ تحملِ حرکاتِ روبه‌بالا طراحی شوند یا در برابرِ آن مقاومت کنند؛ یا خاکِ منبسط‌شونده برداشته شده، یا به‌خوبی تثبیت گردد.
•در طراحیِ دیوارهایِ حائل و شالوده‌یِ آن‌ها و کف‌هایِ تحتِ اثرِ زیرفشار، ضرایبِ اطمینان در برابرِ لغزش، واژگونی و برکنش باید مطابقِ ضوابطِ مبحثِ هفتمِ مقرراتِ ملّیِ ساختمان در نظر گرفته شود.
جدولِ مرورِ سریع
حداقلِ فشارِ جانبیِ خاکمعادلِ فشارِ مایع با وزنِ مخصوصِ ۵ کیلونیوتن بر مترمکعب
مرجعِ هماهنگیِ ضوابطِ این فصلمبحثِ هفتمِ مقرراتِ ملّیِ ساختمان (ژئوتکنیک و مهندسیِ پی)
عمقِ محاسبه‌یِ بارهایِ هیدرواستاتیکیِ زیرِ کفتا زیرِ سطحِ شالوده
مرجعِ ضرایبِ اطمینانِ لغزش/واژگونی/برکنشضوابطِ مبحثِ هفتم
برو به آزمونِ همین فصل