مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی‹کلیات، محدوده کاربرد و الزامات معماری بنایی با کلاف‹درسنامه
مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی
درسنامه — کلیات، محدوده کاربرد و الزامات معماری بنایی با کلاف
خلاصه‌یِ بندهایِ ۸-۵، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
کلیات، محدوده‌یِ کاربرد و مصالح
•ساختمانِ بناییِ باکلاف، ساختمانی است که با آجر، بلوکِ سیمانی یا سنگ ساخته شده و در آن تمام یا قسمتی از بارِ قائم و تمامِ بارِ جانبی در هر دو امتدادِ اصلیِ ساختمان توسطِ دیوارهایِ بناییِ غیرمسلح تحمل می‌شود؛ برایِ حفظِ انسجام و پیوستگیِ دیوارها، سقف و شالوده، از کلاف‌بندی استفاده می‌شود.
•این فصل شاملِ حداقل ضوابط برایِ اجرایِ ساختمان‌هایِ بناییِ باکلاف است؛ رعایتِ محدودیتِ ارتفاع، تعدادِ طبقات و پلانِ ساختمان طبقِ بندِ ۸-۵-۴ الزامی است.
•مصالحِ مصرفی باید با کلیه‌یِ مقرراتِ مبحثِ پنجم و فصلِ دومِ همین مبحث مطابقت داشته باشند.
الزاماتِ پلانِ ساختمان
•طولِ ساختمان نباید از سه‌برابرِ عرضِ آن یا ۲۵ متر (هرکدام بیشتر است) بیشتر باشد؛ پلان باید نسبت به هر دو محورِ اصلی تقریباً قرینه باشد.
•اندازه‌یِ پیشامدگیِ پلان در هر امتداد نباید از یک‌پنجمِ بعدِ ساختمان در همان امتداد بیشتر باشد؛ بعدِ دیگرِ پیشامدگی نباید از مقدارِ پیشامده کمتر باشد.
•اگر اتصالِ قسمتِ پیشامده با ساختمان بیش از نصفِ بعدِ ساختمان در آن امتداد باشد، این قسمت پیشامدگی تلقی نمی‌شود و محدودیتی برایِ بعدِ دیگر وجود ندارد (مشروط بر آنکه پلان نامتقارن نشود).
•در صورتِ نداشتنِ هریک از این الزامات، باید با ایجادِ درزِ لرزه‌ای، ساختمان را به قطعاتِ مناسب تقسیم کرد؛ لازم نیست درزِ لرزه‌ای در پیِ ساختمان ادامه یابد.
ارتفاع و تعدادِ طبقات
•حداکثر تعدادِ طبقات بدونِ احتسابِ زیرزمین، به دو محدود می‌شود؛ حداکثر تعدادِ طبقاتِ زیرزمین یک طبقه است.
•اگر ترازِ رویِ سقفِ زیرزمین نسبت به متوسطِ ترازِ زمینِ مجاور بیش از ۱٫۵ متر باشد، زیرزمین نیز به‌عنوانِ طبقه‌ای از ساختمان منظور می‌شود؛ همچنین اگر تفاوتِ ترازِ سقفِ زیرزمین با ترازِ زمین در پایین‌دستِ ساختمان از ۲ متر بیشتر باشد، این طبقه نیز منظور می‌شود.
•ترازِ رویِ بام نسبت به متوسطِ ترازِ زمینِ مجاور نباید بیش از ۸ متر باشد.
•ارتفاعِ طبقه (از رویِ کلافِ زیرِ دیوار یا پیِ بتنی تا زیرِ سقف) نباید از ۴ متر بیشتر باشد؛ چنانچه بیشتر باشد، باید یک کلافِ افقیِ اضافی در ترازِ حداکثر ۴ متر بالاترِ کلافِ زیر تعبیه شود — در این صورت ارتفاعِ طبقه تا حداکثر ۶ متر افزایش‌پذیر است.
•حداکثر ارتفاعِ زیرزمین (از رویِ پیِ بتنی یا کلافِ زیرِ دیوار تا زیرِ سقفِ زیرزمین) ۲٫۵ متر است.
پیشامدگیِ سقف و اختلافِ سطحِ سقف
•طولِ پیشامده‌یِ طره برایِ بالکن‌هایِ سه‌طرف‌باز نباید از ۱٫۲ متر و برایِ بالکن‌هایِ دوطرف‌باز نباید از ۱٫۵ متر بیشتر باشد؛ طره‌ها باید به‌خوبی در سقفِ طبقه مهار شوند.
•روی هیچ قسمتِ پیشامدگیِ ساختمان نباید دیواری ساخته شود، ولی ساختِ جان‌پناهِ بنایی تا ارتفاعِ ۵۰۰ میلی‌متر از رویِ کفِ تمام‌شده مجاز است.
•چنانچه اختلافِ سطح در طبقه بیشتر از ۶۰۰ میلی‌متر نباشد، باید در انتهایِ هر قسمتِ سقف یک کلافِ افقیِ مجزا اجرا شود یا دو قسمت با درزِ لرزه‌ای جدا شوند؛ چنانچه اختلافِ سطح بیش از ۶۰۰ میلی‌متر باشد، جداسازیِ با درزِ لرزه‌ای الزامی است.
جدولِ مرورِ سریع
حداکثر نسبتِ طول به عرضِ پلان / حداکثرِ مطلقِ طول۳ برابرِ عرض / ۲۵ متر
حداکثرِ پیشامدگیِ پلان در هر امتدادیک‌پنجمِ بعدِ ساختمان در همان امتداد
حداکثر تعدادِ طبقاتِ روی زمین (بدونِ زیرزمین)۲ طبقه
حداکثر تعدادِ طبقاتِ زیرزمین۱ طبقه
مرزِ احتسابِ زیرزمین به‌عنوانِ طبقهترازِ سقفِ زیرزمین > ۱٫۵ متر بالایِ زمینِ مجاور، یا اختلافِ سطح > ۲ متر در پایین‌دست
حداکثر ترازِ بام نسبت به زمینِ مجاور۸ متر
حداکثر ارتفاعِ طبقه (معمولی / با کلافِ افقیِ اضافی)۴ متر / ۶ متر
حداکثر ارتفاعِ زیرزمین۲٫۵ متر
حداکثر طولِ طرهِ بالکنِ سه‌طرف‌باز / دوطرف‌باز۱٫۲ متر / ۱٫۵ متر
حداکثر ارتفاعِ جان‌پناهِ مجاز روی پیشامدگیِ سقف۵۰۰ میلی‌متر
آستانه‌یِ اختلافِ سطحِ سقف برایِ الزامِ درزِ لرزه‌ایبیش از ۶۰۰ میلی‌متر
برو به آزمونِ همین فصل