مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی‹شالوده و پی بنایی با کلاف‹درسنامه
مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی
درسنامه — شالوده و پی بنایی با کلاف
خلاصه‌یِ بندهایِ ۸-۵-۵-۲، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
الزاماتِ عمومیِ سازه‌ای
•تمامیِ اعضایِ ساختمان باید به‌گونه‌یِ مناسبی به‌هم پیوسته باشند؛ به‌ویژه سقف باید با حفظِ انسجامِ خود، علاوه بر انتقالِ نیرویِ ثقلی، نیرویِ زلزله را نیز به اعضایِ قائم منتقل کند.
•ساختمان باید دارایِ تقارنِ سازه‌ایِ مناسب باشد، در غیرِاین‌صورت باید از درزِ لرزه‌ای استفاده شود؛ از قراردادنِ اجزایِ سنگین رویِ طره‌ها، اعضایِ لاغر، دهانه‌هایِ بزرگ و بام باید پرهیز شود.
شالوده
•شالوده باید در یک تراز ساخته شود؛ ساختِ شالوده‌یِ شیب‌دار مجاز نیست. در زمینِ شیب‌دار، باید از شالوده‌یِ پلکانی استفاده شود به‌گونه‌ای که قسمت‌ها حداقل ۶۰۰ میلی‌متر هم‌پوشانیِ افقی داشته و ارتفاعِ هر پله حداکثر ۳۰۰ میلی‌متر باشد.
•پی‌کنی باید تا رسیدن به لایه‌یِ خاکِ مقاوم انجام شود؛ عمقِ پی‌کنی نباید از ۸۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. عمقِ شالوده نباید از ۵۰۰ میلی‌متر کمتر باشد؛ عرضِ شالوده نباید از ۱٫۵ برابرِ عرضِ کرسی‌چینی یا عرضِ دیوار (در نبودِ کرسی‌چینی) کمتر باشد.
•شالوده باید به یکی از روش‌ها اجرا شود: شفته‌یِ آهکی (عیارِ حداقل ۳۵۰ کیلوگرمِ آهک در مترمکعب)، سنگِ‌لاشه‌یِ غوطه‌ای در بتن (عیارِ ۲۵۰ کیلوگرمِ سیمان در مترمکعب)، سنگ‌کاری با ملاتِ ماسه-سیمان یا باتارد، یا بتن (عیارِ ۲۵۰ کیلوگرمِ سیمان در مترمکعب). خشکه‌چینیِ سنگ برایِ شالوده مجاز نیست.
کرسی‌چینی
•کرسی‌چینی باید از رویِ سطحِ بتن یا شفته‌یِ آهکِ تسطیح رویِ شالوده، تا پیِ بتنی یا کلافِ زیرِ دیوار ادامه داشته باشد.
•عرضِ کرسی در ترازِ رویِ شالوده نباید از بیشترینِ دو مقدار کمتر باشد: نصفِ ارتفاعِ کرسی، یا مقادیرِ جدولِ ۸-۵-۱ (بر حسبِ تعدادِ طبقات و نوعِ خاکِ ساختگاه). عرضِ کرسی در ترازِ زیرِ دیوار باید حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بیشتر از عرضِ دیوار باشد.
•کرسی‌چینی باید با ۲۰ میلی‌متر ملاتِ ماسه-سیمان (نسبتِ ۱ سیمان به ۲ ماسه) پوشانده شود؛ باید با سنگِ‌لاشه، آجر یا بلوکِ سیمانیِ توپر و ملاتِ ماسه-سیمان/باتارد اجرا شود؛ حفره‌هایِ بلوکِ سیمانیِ حفره‌دار باید کاملاً با بتن یا ملات پر شوند.
•نمونه از جدولِ ۸-۵-۱: برایِ خاکِ با مقاومتِ بیش از ۲ کیلوگرم‌بر‌سانتی‌مترمربع، عرضِ کرسی‌چینی برایِ ۱/۲/۳ طبقه به‌ترتیب ۳۰۰/۴۰۰/۶۰۰ میلی‌متر است؛ برایِ خاکِ با مقاومتِ بینِ ۱ تا ۱٫۵ کیلوگرم‌بر‌سانتی‌مترمربع (ضعیف‌تر)، همین مقادیر به ۴۰۰/۷۰۰/۱۰۰۰ میلی‌متر افزایش می‌یابند.
پیِ بتنِ‌آرمه و شالوده‌یِ کرسی‌چینی+کلاف
•در پیِ بتنِ‌آرمه: مقاومتِ فشاریِ مشخصه‌یِ بتن حداقل ۲۰ مگاپاسکال؛ مقاومتِ کششیِ میلگرد حداقل ۲۴۰ مگاپاسکال؛ زیرِ پی، بتنِ تسطیح به عرضِ حداقل ۱۰۰ میلی‌متر بیشتر از عرضِ پی و ضخامتِ حداقل ۵۰ میلی‌متر.
•عرضِ پی نباید از ۱٫۵ برابرِ عرضِ دیوار یا ۶۰۰ میلی‌متر (هرکدام بیشتر) کمتر باشد؛ عمقِ پی نباید از ۵۰۰ میلی‌متر کمتر باشد. میلگردِ طولیِ پی می‌تواند قطرِ ۱۲ میلی‌متر با فاصله‌یِ حداکثر ۳۰۰ میلی‌متر باشد؛ فاصله‌یِ میلگردِ عرضی نیز نباید از ۳۰۰ میلی‌متر بیشتر باشد.
•نمونه از جدولِ ۸-۵-۲: برایِ خاکِ باکیفیتِ بیش از ۲ کیلوگرم‌بر‌سانتی‌مترمربع، حداقلِ اندازه‌یِ میلگردِ عرضیِ پی برایِ ۱ تا ۳ طبقه، قطرِ ۱۲ میلی‌متر است؛ برایِ خاکِ ضعیف‌تر (۱ تا ۱٫۵ کیلوگرم‌بر‌سانتی‌مترمربع) در ۲ و ۳ طبقه، قطر به ۱۴ میلی‌متر افزایش می‌یابد.
•در مناطقِ سردسیر و دارایِ یخبندان، ترازِ رویِ پی (یا کلافِ زیرِ دیوار در شالوده‌یِ کرسی‌چینی) باید حداقل ۴۰۰ میلی‌متر زیرِ سطحِ زمین قرار گیرد. به‌جایِ پیِ بتنی می‌توان از شالوده‌یِ کرسی‌چینی+کلافِ بتنی استفاده کرد؛ روی کلافِ زیرِ دیوار باید لایه‌یِ عایقِ رطوبتی اجرا شود.
جدولِ مرورِ سریع
حداقلِ عمقِ پی‌کنی۸۰۰ میلی‌متر
حداقلِ عمقِ شالوده۵۰۰ میلی‌متر
حداکثرِ ارتفاعِ هر پله در شالوده‌یِ پلکانی / حداقلِ هم‌پوشانیِ افقی۳۰۰ میلی‌متر / ۶۰۰ میلی‌متر
عیارِ آهکِ حداقلِ شفته‌یِ شالوده۳۵۰ کیلوگرم در مترمکعب
عیارِ سیمانِ حداقلِ بتنِ شالوده/کرسی۲۵۰ کیلوگرم در مترمکعب
حداقلِ عرضِ کرسی در ترازِ زیرِ دیوار نسبت به دیوارحداقل ۱۰۰ میلی‌متر بیشتر از عرضِ دیوار
نسبتِ ملاتِ پوششِ کرسی‌چینی۱ سیمان : ۲ ماسه، ضخامتِ ۲۰ میلی‌متر
مقاومتِ فشاریِ حداقلِ بتنِ پیِ بتنِ‌آرمه۲۰ مگاپاسکال
مقاومتِ کششیِ حداقلِ میلگردِ پی۲۴۰ مگاپاسکال
حداقلِ عرض/عمقِ پیِ بتنِ‌آرمه۱٫۵×عرضِ دیوار یا ۶۰۰ میلی‌متر (بیشترین) / ۵۰۰ میلی‌متر
عمقِ حداقلِ ترازِ رویِ پی در مناطقِ یخبندان۴۰۰ میلی‌متر زیرِ سطحِ زمین
برو به آزمونِ همین فصل