مقرراتAi
مطالعه و خودآزمونِ مباحث‹مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی‹الزامات میلگردگذاری و اجرای بنایی مسلح‹درسنامه
مبحث ۸ — طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی

درسنامه — الزامات میلگردگذاری و اجرای بنایی مسلح

خلاصه‌یِ بندهایِ ۸-۴-۴، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.

الزاماتِ میلگردها و فاصله‌یِ آن‌ها

•قطرِ میلگردِ اصلی نباید از ۲۸ میلی‌متر بیشتر باشد. در دیوار/جرز، قطرِ میلگردِ اصلی نباید از یک‌هشتمِ ضخامتِ اسمیِ دیوار یا یک‌چهارمِ بعدِ کوچکِ حفره/ضخامتِ هسته‌یِ مسلح بیشتر باشد.
•درصدِ نسبیِ میلگردهایِ اصلی در هر حفره یا هسته‌یِ مسلحِ دیوار نباید بیش از ۴٪ در محل‌هایِ بدونِ وصله و ۸٪ در محلِ وصله باشد؛ در یک حفره نباید بیش از ۲ میلگرد جای‌گذاری شود.
•فاصله‌یِ آزادِ بینِ میلگردهایِ موازی (بجز در ستون‌ها و جرزها) نباید کمتر از قطرِ اسمیِ میلگردها یا ۲۵ میلی‌متر (هرکدام بیشتر) باشد؛ در ستون/جرز، این فاصله نباید از ۱٫۵ برابرِ قطرِ اسمی و ۴۰ میلی‌متر کمتر باشد.
•فاصله‌یِ آزادِ بینِ یک میلگردِ اصلی و هر سطحِ واحدِ بنایی نباید کمتر از ۱۵ میلی‌متر باشد؛ برایِ میلگردِ بستر در بندِ بستر، این فاصله حداقل ۶ میلی‌متر است.

مهارِ میلگردهایِ خمشی و برشی

•فشار یا کششِ محاسبه‌شده در میلگرد باید در هر طرفِ مقطع با طولِ گیراییِ مستقیم، قلاب یا وسایلِ مکانیکی تامین شود؛ قلاب‌ها نباید برایِ مهارِ میلگردِ تحتِ فشار استفاده شوند.
•طولِ مهاریِ موردِنیازِ میلگرد در کشش/فشار نباید از ۳۰۰ میلی‌متر کمتر در نظر گرفته شود؛ طولِ مهاریِ میلگردِ باپوششِ اپوکسی باید ۱٫۵ برابرِ مقدارِ محاسبه‌شده باشد.
•حداقل یک‌سومِ میلگردهایِ لنگرِ مثبت در اعضایِ تکیه‌گاهِ ساده و یک‌چهارم در اعضایِ پیوسته باید به داخلِ تکیه‌گاه امتداد یابند؛ در تیرها این میلگردها باید حداقل ۱۵۰ میلی‌متر به داخلِ تکیه‌گاه امتداد یابند.
•انتهایِ میلگردهایِ برشیِ افقی باید دورِ میلگردِ قائمِ لبه‌یِ دیوار با قلابِ ۱۸۰ درجه مهار شود (به‌جز در محلِ تقاطعِ دیوارها که قلابِ ۹۰ درجه به‌کار می‌رود).

تنگ‌هایِ ستون، پوششِ میلگرد و قلاب

•میلگردهایِ طولیِ ستون باید توسطِ تنگی به قطرِ حداقل ۶ میلی‌متر بسته شوند؛ فاصله‌یِ قائمِ تنگ‌ها نباید بیش از کمترینِ ۱۶ برابرِ قطرِ میلگردِ طولی، ۴۸ برابرِ قطرِ تنگ یا کوچک‌ترین بعدِ عضوِ فشاری باشد؛ زاویه‌یِ داخلیِ بینِ دو ساقِ تنگ نباید از ۱۳۵ درجه بیشتر باشد.
•پوششِ بنایی برایِ میلگرد: اگر نمایِ بنایی در معرضِ خاک/هوایِ بیرونی باشد، پوششِ میلگردِ >۱۶ میلی‌متر برابرِ ۵۰ میلی‌متر و ≤۱۶ میلی‌متر برابرِ ۴۰ میلی‌متر است؛ اگر در معرض نباشد، پوششِ همه‌یِ میلگردها ۴۰ میلی‌متر است. پوششِ میلگردِ طولیِ بستر حداقل ۲۰ میلی‌متر (در معرض) یا ۱۵ میلی‌متر (غیرِ در معرض).
•قلابِ استاندارد در کشش: خمِ ۱۸۰ درجه با اضافه‌طولِ ۴ برابرِ قطرِ میلگرد (حداقل ۶۵ میلی‌متر)، یا خمِ ۹۰ درجه با اضافه‌طولِ ۱۲ برابرِ قطر، یا برایِ میلگردِ برشی/تنگِ ≤۱۶ میلی‌متری، خمِ ۹۰ یا ۱۳۵ درجه با اضافه‌طولِ ۶ برابرِ قطر (حداقل ۶۵ میلی‌متر). قلاب‌ها برایِ مهارِ میلگردِ تحتِ فشار موثر محسوب نمی‌شوند.

وصله، دسته‌کردن و الزاماتِ اجرا

•وصله‌یِ پوششی: حداقلِ طولش بزرگ‌ترینِ ۳۰۰ میلی‌متر یا طولِ مهاریِ محاسبه‌شده است. وصله‌یِ جوشی یا مکانیکی: باید حداقل ۱۲۵٪ مقاومتِ تسلیمِ میلگرد در کشش/فشار را تامین کند.
•بجز در تیرِ عمیق، میلگردِ تسلیح نباید در هیچ عضوِ بنایی به‌صورتِ دسته‌شده استفاده شود.
•در اجرایِ اعضایِ بنایی: هر لایه/جداره باید از یک نوع واحدِ بنایی باشد؛ واحدها باید پیش از اجرا زنجاب شوند؛ اجرا باید با ملاتِ ماسه-سیمان یا حداقل باتارد باشد؛ هر واحد باید حداقل یک‌چهارمِ طولش با رگِ قبلی هم‌پوشانی داشته باشد؛ بندِ افقی/قائم بینِ ۱۰ تا ۱۲ میلی‌متر (تا ۲۰ میلی‌متر در صورتِ وجودِ میلگردِ بستر).
•استفاده از روشِ هشت‌گیر در دیوارهایِ ممتد و متقاطع مجاز نیست (به‌جایِ آن لاریز)؛ اعضایِ بنایی باید پس از اجرا حداقل سه روزِ پیوسته مرطوب نگه داشته شوند.
•برایِ اتصالِ جدارهایِ دیوارِ چندجداره: آجرِ کله (حداقل ۴٪ سطحِ عضو، حداقل ۷۵ میلی‌متر مدفون در لایه‌یِ میانی) یا بست (سیمِ ۴میلی‌متری: یک بست در هر ۰٫۲۵ مترمربع؛ سیمِ ۵میلی‌متری: یک بست در هر ۰٫۵۰ مترمربع، با فاصله‌یِ افقیِ حداکثر ۹۰۰ و قائمِ حداکثر ۶۰۰ میلی‌متر).

جدولِ مرورِ سریع

حداکثر قطرِ میلگردِ اصلی۲۸ میلی‌متر
حداکثر درصدِ میلگردِ اصلی در حفره/هسته (بدونِ وصله / با وصله)۴٪ / ۸٪ (حداکثر ۲ میلگرد در هر حفره)
حداقلِ طولِ مهاری۳۰۰ میلی‌متر (۱٫۵ برابر برایِ میلگردِ باپوششِ اپوکسی)
حداقلِ فاصله‌یِ آزادِ میلگردِ اصلی از سطحِ واحدِ بنایی۱۵ میلی‌متر (۶ میلی‌متر برایِ میلگردِ بستر)
حداقلِ قطرِ تنگِ ستون۶ میلی‌متر
حداکثرِ فاصله‌یِ قائمِ تنگِ ستونکمترینِ ۱۶d(طولی)، ۴۸d(تنگ)، یا کوچک‌ترین بعدِ عضو
پوششِ حداقلِ میلگرد (>16mm در معرضِ خاک/هوا)۵۰ میلی‌متر
پوششِ حداقلِ میلگرد (≤16mm در معرضِ خاک/هوا؛ یا هر قطر در حالتِ غیرِ در معرض)۴۰ میلی‌متر
درصدِ مقاومتِ تسلیمِ تامین‌شده در وصله‌یِ جوشی/مکانیکیحداقل ۱۲۵٪
بندِ ملاتِ افقی/قائم در چینشِ بنایی مسلح۱۰ تا ۱۲ میلی‌متر (تا ۲۰ میلی‌متر با میلگردِ بستر)
حداقلِ مدتِ مرطوب‌نگه‌داشتنِ بنایی پس از اجرا۳ روزِ پیوسته
روشِ ممنوع در دیوارهایِ ممتد/متقاطعهشت‌گیر (به‌جایش از لاریز استفاده شود)
برو به آزمونِ همین فصل