مبحث ۹ — طرح و اجرایِ ساختمان‌هایِ بتن‌آرمه
درسنامه — دیوارها
خلاصه‌یِ بندهایِ ۹-۱۳، مستقیماً از متنِ رسمیِ مبحث.
مرزِ دامنه — کدام دیوار در کدام فصل (۹-۱۳-۱)
طراحیِ دیوارهایِ سازه‌ای با شکل‌پذیریِ زیاد (ویژه) باید بر اساسِ فصلِ ۹-۲۰ انجام شود — نه این فصل.
طراحیِ دیوارهایِ حائلِ طره‌ای باید بر اساسِ فصلِ ۹-۱۵ (شالوده‌ها) انجام شود.
طراحیِ دیوار به‌عنوانِ تیر رویِ زمین هم بر اساسِ فصلِ ۹-۱۵ است.
و اگر آن دیوار طبقِ ضوابطِ بندِ ۹-۱۱-۸ از نوعِ تیرِ عمیق باشد، باید ضوابطِ ۹-۱۱-۸ هم رعایت شود.
•پس فصلِ ۹-۱۳ عملاً مالِ دیوارهایِ باربر، غیرباربر و سازه‌ایِ با شکل‌پذیریِ کم است.
طولِ مؤثرِ دیوار زیرِ بارِ متمرکز (۹-۱۳-۲-۲)
طولِ افقیِ مؤثر برایِ تحملِ هر بارِ متمرکز، کوچک‌ترینِ دو مقدار است:
(۱) پهنایِ سطحِ اثرِ بار + دو برابرِ ضخامتِ دیوار در هر طرف،
(۲) فاصله‌یِ مرکز تا مرکزِ بارهایِ متمرکز.
قیدِ درز: طولِ افقیِ مؤثرِ باربریِ اتکایی نباید خارج از درزهایِ قائمِ دیوار قرار گیرد — مگر طراحی نشان دهد انتقالِ نیرو در درزها به روشِ مناسبی انجام می‌شود.
•منطق: بارِ متمرکز در دیوار به‌صورتِ مخروطی پخش می‌شود، ولی درزِ قائم آن پخش‌شدگی را قطع می‌کند.
حداقل ضخامتِ دیوار (۹-۱۳-۳)
(الف) دیوارهایِ باربر و دیوارهایِ سازه‌ایِ با شکل‌پذیریِ کم: یک‌بیست‌وپنجمِ (۱/۲۵) کوچک‌ترینِ طولِ مهارنشده و ارتفاعِ مهارنشده — ولی حداقل ۱۰۰ میلی‌متر.
(ب) دیوارهایِ غیرباربر: یک‌سی‌امِ (۱/۳۰) همان مقدار — ولی باز هم حداقل ۱۰۰ میلی‌متر.
(پ) دیوارِ بیرونیِ زیرزمین، دیوارِ شالوده و هر دیواری که دائماً در تماس با خاک است: ۲۰۰ میلی‌متر.
قیدِ بسیار مهم: محدودیت‌هایِ (الف) و (پ) فقط در موردِ دیوارهایی صدق می‌کند که با روشِ ساده‌شده‌یِ بندِ ۹-۱۳-۵-۲ طراحی شده باشند.
راهِ فرار: استفاده از ضخامتِ کمتر تنها وقتی مجاز است که تحلیلِ سازه بیانگرِ مقاومت و پایداریِ کافیِ دیوار زیرِ بارهایِ وارده باشد.
•قاعده‌یِ حفظی: باربر ۱/۲۵، غیرباربر ۱/۳۰، خاکی ۲۰۰ میلی‌متر، و کفِ مطلق ۱۰۰ میلی‌متر.
مهار و پایداریِ دیوار (۹-۱۳-۲)
برایِ تأمینِ پایداری، دیوارها باید در قطعاتِ متقاطعِ مجاور مهار شوند: کف‌ها، بام‌ها، ستون‌ها، پشت‌بندهایِ دیواری، ستون‌هایِ دیواری، دیوارهایِ متقاطع و شالوده‌ها.
اتصالِ قطعاتِ دیوارهایِ پیش‌ساخته به یکدیگر طبقِ بندِ ۹-۱۷-۵.
اتصالِ دیوارها به شالوده‌ها طبقِ بندِ ۹-۱۷-۲.
•مشخصاتِ بتن، آرماتور و قطعاتِ مدفون طبقِ فصل‌هایِ ۹-۳ و ۹-۴.
تلاش‌هایِ طراحی و لاغری (۹-۱۳-۴)
دیوارها باید برایِ تمامیِ بارهایِ وارده — از جمله بارهایِ با برون‌محوری و بارهایِ جانبی — طراحی شوند.
•تلاش‌ها بر اساسِ بارهایِ نهاییِ فصلِ ۹-۷ و تحلیلِ فصلِ ۹-۶ تعیین می‌شوند.
اثراتِ لاغری طبقِ بندهایِ ۹-۶-۵-۴، ۹-۶-۶ یا ۹-۶-۷؛ برایِ دیوارهایِ مشمولِ بندِ ۹-۱۳-۸ می‌توان لاغریِ خارج از صفحه را طبقِ همان بند تعیین کرد.
دیوارها باید برایِ حداکثر لنگرِ خمشیِ ضریب‌دار همراه با نیرویِ محوریِ ضریب‌دار در هر ترکیبِ بار طراحی شوند.
بارِ محوریِ نهاییِ با برون‌محوری نباید از سقفِ Pn,max فصلِ ۹-۸ بیشتر باشد؛ و φ برایِ مقاطعِ فشار-کنترل از جدولِ ۹-۷-۲ گرفته می‌شود.
لنگرِ خمشیِ طراحی باید بر اساسِ اثراتِ لاغری تشدید شده باشد.
دیوارها باید هم برایِ برشِ داخلِ صفحه و هم برشِ خارج از صفحه طراحی شوند.
مقاومتِ برشیِ دیوار (۹-۱۳-۵-۳ و ۹-۱۳-۵-۴)
در هیچ مقطعِ افقی از دیوار، مقدارِ Vn نباید از سقفِ تعیین‌شده‌یِ بندِ ۹-۱۳-۵-۳-۲ بیشتر منظور شود — یعنی ابعادِ مقطع باید کافی باشد.
برایِ دیوارهایِ با نسبتِ ارتفاع به طولِ کم، طراحی برایِ برشِ داخلِ صفحه را می‌توان با روشِ خرپاییِ پیوستِ ۹-پ۳ هم انجام داد.
دیوارِ متشکل از چند قطعه که نیرویِ جانبیِ مشترکی را تحمل می‌کنند: Vn در کل و نیز Vn در هر قطعه به‌تنهایی هر دو سقفِ جداگانه دارند.
•در آن محاسبه، سطحِ مقطعِ کل محدود به عرضِ ضخامتِ جان و مجموعِ طولِ مقاطعِ دیواری است.
مقاومتِ برشیِ خارج از صفحه طبقِ بندِ ۹-۸-۴ (همان روابطِ عمومیِ برشِ یک‌طرفه) محاسبه می‌شود.
•در تمامِ موارد، آرماتورگذاری باید محدودیت‌هایِ بندِ ۹-۱۳-۶ و فاصله‌یِ میلگردها محدودیت‌هایِ بندهایِ ۹-۱۳-۷-۲ و ۹-۱۳-۷-۴ را تأمین کند.
حداقل آرماتورِ دیوار (۹-۱۳-۶)
آرماتورهایِ طولی و عرضی در دیوارها نباید کمتر از مقادیرِ بندهایِ ۹-۱۳-۶-۲ و ۹-۱۳-۶-۳ باشند.
دو نسبتِ کلیدی: ρℓ (نسبتِ مساحتِ آرماتورِ طولی به مساحتِ کلِ مقطع) و ρt (نسبتِ مساحتِ آرماتورِ عرضی به مساحتِ کلِ مقطع).
مقادیرِ حداقل بسته به این‌که برشِ داخلِ صفحه از آستانه‌یِ معینی بگذرد یا نه متفاوت‌اند — یعنی دیوارِ با برشِ کم حداقل ملایم‌تری دارد.
•در روشِ ساده‌شده‌یِ بندِ ۹-۱۳-۵-۲ هم آرماتورگذاری نباید کمتر از مقادیرِ بندِ ۹-۱۳-۶ باشد.
•در دیوارهایِ غیرباربر که بارِ محوریِ قابلِ ملاحظه ندارند، Mn باید بر اساسِ بندِ ۹-۸-۲ (همان روابطِ خمشیِ عمومی) محاسبه شود.
جدولِ مرورِ سریع
دیوارِ سازه‌ایِ ویژهفصلِ ۹-۲۰
دیوارِ حائلِ طره‌ایفصلِ ۹-۱۵
دیوار به‌عنوانِ تیرِ رویِ زمینفصلِ ۹-۱۵ (و ۹-۱۱-۸ اگر تیرِ عمیق)
طولِ مؤثرِ بارِ متمرکزکوچک‌ترینِ (پهنا + ۲t هر طرف) و (فاصله‌یِ مرکز تا مرکز)
حداقل ضخامتِ دیوارِ باربر۱/۲۵ و حداقل ۱۰۰ میلی‌متر
حداقل ضخامتِ دیوارِ غیرباربر۱/۳۰ و حداقل ۱۰۰ میلی‌متر
حداقل ضخامتِ دیوارِ در تماس با خاک۲۰۰ میلی‌متر
قیدِ حداقل ضخامتفقط برایِ روشِ ساده‌شده‌یِ ۹-۱۳-۵-۲
راهِ استفاده از ضخامتِ کمترتحلیلِ سازه با اثباتِ مقاومت و پایداری
اتصالِ دیوارِ پیش‌ساختهبندِ ۹-۱۷-۵
اتصالِ دیوار به شالودهبندِ ۹-۱۷-۲
مرجعِ اثراتِ لاغریبندهایِ ۹-۶-۵-۴، ۹-۶-۶ یا ۹-۶-۷
φ دیوارِ تحتِ فشارمقاطعِ فشار-کنترل از جدولِ ۹-۷-۲
روشِ جایگزینِ برشِ داخلِ صفحهروشِ خرپاییِ پیوستِ ۹-پ۳
مرجعِ برشِ خارج از صفحهبندِ ۹-۸-۴
دو نسبتِ حداقل آرماتورρℓ طولی و ρt عرضی
برو به آزمونِ همین فصل